تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
سوره الأعراف «7»: آيات 161 تا 163
وَ إِذْ قِيلَ لَهُمُ اسْکُنُوا هذِهِ الْقَرْيَةَ وَ کُلُوا مِنْها حَيْثُ شِئْتُمْ وَ قُولُوا حِطَّةٌ وَ ادْخُلُوا الْبابَ سُجَّداً نَغْفِرْ لَکُمْ خَطِيئاتِکُمْ سَنَزِيدُ الْمُحْسِنِينَ (161) فَبَدَّلَ الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْهُمْ قَوْلاً غَيْرَ الَّذِي قِيلَ لَهُمْ فَأَرْسَلْنا عَلَيْهِمْ رِجْزاً مِنَ السَّماءِ بِما کانُوا يَظْلِمُونَ (162) وَ سْئَلْهُمْ عَنِ الْقَرْيَةِ الَّتِي کانَتْ حاضِرَةَ الْبَحْرِ إِذْ يَعْدُونَ فِي السَّبْتِ إِذْ تَأْتِيهِمْ حِيتانُهُمْ يَوْمَ سَبْتِهِمْ شُرَّعاً وَ يَوْمَ لا يَسْبِتُونَ لا تَأْتِيهِمْ کَذلِکَ نَبْلُوهُمْ بِما کانُوا يَفْسُقُونَ (163)
ترجمه
و زمانى که گفته شد مر ايشان را ساکن شويد در اين بلد و بخوريد از آن هرگاه بخواهيد و بگوئيد مسئلت ما مغفرت است و داخل شويد از در سجده کنان ميآمرزيم براى شما گناهانتان را زود باشد که افزائيم اجر نيکوکارانرا
پس بدل کردند آنانکه ظلم نمودند از آنها بگفتارى جز آنچه گفته شد مر ايشان را پس فرستاديم بر آنها عذابى از آسمان براى بود نشان که ستم مى‌کردند
و بپرس ايشانرا از آن بلد که بود کنار دريا هنگاميکه تعدّى ميکردند در شنبه چون مى‌آمدند نزد ايشان ماهيانشان روز شنبه مقرّر آنها روى آب آشکار و روز که شنبه قرار نميدادند نمى‌آمدند نزد ايشان اينچنين ميآزمائيم آنان را بآنچه بودند که نافرمانى ميکردند.
تفسير
مثل دو آيه اول در سوره بقره گذشت و تفسير هر دو مفصّلا ذکر شد و در اينجا خطاب به پيغمبر است يعنى ياد بياور وقتى را که گفته شد به بنى اسرائيل سکونت نمائيد در بيت المقدس و نيز سؤال کن براى ملامت و اثبات مکر و تمرّد قديمى آنها از واقعه آنقريه کنار دريا و اهلش که با آنکه خداوند منع فرموده بود آنها را از آنکه روز شنبه صيد ماهى نمايند تعدّى ميکردند و حوض‌هاى کوچکى کنار دريا ميکندند و متّصل مى‌نمودند آنها را بوسيله راههاى باريکى بدريا تا ماهى‌ها در آن حوض‌ها جمع شوند و شب يکشنبه آن راهها را مسدود نموده روز يکشنبه صيد مى‌نمودند و اين خدعه بود از آنها براى فرار از اطاعت امر الهى و آن ممنوع بود و اين کار را براى آن مينمودند که بامر الهى براى امتحان آنها ماهى‌ها روز شنبه فراوان و روى آب ظاهر ميشدند و روزهاى
جلد 2 صفحه 486
ديگر کم و مخفى بودند و يوم لا يسبتون مأخوذ است از سبت يهود بمعنى کناره‌گيرى از کار و اشتغال بعبادت و رسومى که آئين آنها بوده است يعنى روزى که برسوم روز شنبه عمل نميکردند.