اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
فَخَلَف‌َ مِن بَعدِهِم خَلف‌ٌ وَرِثُوا الکِتاب‌َ يَأخُذُون‌َ عَرَض‌َ هذَا الأَدني وَ يَقُولُون‌َ سَيُغفَرُ لَنا وَ إِن يَأتِهِم عَرَض‌ٌ مِثلُه‌ُ يَأخُذُوه‌ُ أَ لَم يُؤخَذ عَلَيهِم مِيثاق‌ُ الکِتاب‌ِ أَن لا يَقُولُوا عَلَي اللّه‌ِ إِلاَّ الحَق‌َّ وَ دَرَسُوا ما فِيه‌ِ وَ الدّارُ الآخِرَةُ خَيرٌ لِلَّذِين‌َ يَتَّقُون‌َ أَ فَلا تَعقِلُون‌َ (169)
پس جايگزين شدند از بعد از رفتن آنها از دنيا جاي گزيناني که بميراث از آنها تورات را ارث بردند و ميگرفتند زخارف دنيوي را از هر راهي که بدست آنها ميآمد از حلال يا حرام و ميگفتند خداوند ما را ميآمرزد و اگر باز بدست آنها ميآمد از اينکه زخارف و مثل آنچه بدست آورده بودند ميگرفتند آيا از آنها عهد و ميثاق در تورات گرفته نشده بود که از مال حرام اجتناب کنيد و حال آنکه مکررا در تورات خوانده بودند و حال آنکه دار آخرت بهتر است براي کساني که از حرام اجتناب و پرهيز ميکنند آيا پس تعقل نميکنيد.
فَخَلَف‌َ مِن بَعدِهِم يعني بعد از بني اسرائيل که بعذاب الهي يا بمرگ هلاک شدند خلف يک دسته ديگر از بني اسرائيل يعني قرن بعد از قرن آنها جاي آنها جايگزين شدند و بوجود آمدند و کتاب التورية از سابقين بلاحقين رسيد وَرِثُوا الکِتاب‌َ لکن اعتنايي بدستورات آن نکردند و حب‌ّ دنيا چنان چشم و گوش آنها را پر کرده بود که بهر وسيله‌اي که ممکن بود از راه حرام، رشوه،
جلد 8 - صفحه 20
يا تقلب، غش، سرقت، حيله و تزوير.
يَأخُذُون‌َ عَرَض‌َ هذَا الأَدني تعبير بعرض براي اينست که گفتند (کل‌ّ ما بالعرض يزول) دنيا و زخارف آن فاني ميشود و از دست ميرود، و تعبير بادني يا دنائت و پستي است يا از دنوّ و پيش است نسبت بآخرت وَ يَقُولُون‌َ سَيُغفَرُ لَنا فقط تمنّاي مغفرت دارند بدون آنکه توبه کنند و دست از حرام بکشند چنانچه امروزه قرآن را مکرر ميخوانند و احکام آن را مخالفت ميکنند و ميگويند ما را خدا ميآمرزد اگر ما هم جهنم رويم علي ميماند و حوضش اينکه معاصي ما که چيزي نيست آن معاصي بزرگ باعث جهنم ميشود و عذاب وَ إِن يَأتِهِم عَرَض‌ٌ مِثلُه‌ُ يَأخُذُوه‌ُ که اصرار بر معاصي دارند و ندامت و توبه در کار نيست هر چه باشد و هر کجا باشد مال دنيا را ميگيرند و مي‌بلعند.
أَ لَم يُؤخَذ عَلَيهِم مِيثاق‌ُ الکِتاب‌ِ مخصوصا حتي در همين تورات رائج اهل کتاب لعن کرده هر که را که باحکام آن عمل نکند لذا نصاري در حق عيسي (ع) ميگويند (فدانا من لعنه الناموس).
أَن لا يَقُولُوا عَلَي اللّه‌ِ إِلَّا الحَق‌َّ کجا دارد و در چه کتابيست که اصرار بر معاصي بالاخص معاصي کبار را خدا ميآمرزد وَ دَرَسُوا ما فِيه‌ِ مکرر خوانده‌اند و فراگرفته‌اند که غير از حق و واقع نسبت بخدا ندهيد وَ الدّارُ الآخِرَةُ خَيرٌ لِلَّذِين‌َ يَتَّقُون‌َ تقواي از معاصي که سعادت و رستگاري از براي مؤمن با تقوي است أَ فَلا تَعقِلُون‌َ عقل سليم البته حکم ميکند که اوامر الهي بايد امتثال شود و از نواهي او بايد اجتناب کرد و بهشت از براي مطيع است و استحقاق عذاب از براي عاصي مگر آنکه بيک وسيله اگر با ايمان از دنيا برود مورد عفو واقع شود لکن نبايد مطمئن شد و طغيان در معاصي و گناه کرد
21