تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) وَ إِذْ أَخَذَ رَبُّکَ مِنْ بَنِي آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَ أَشْهَدَهُمْ عَلى‌ أَنْفُسِهِمْ أَ لَسْتُ بِرَبِّکُمْ قالُوا بَلى‌ شَهِدْنا أَنْ تَقُولُوا يَوْمَ الْقِيامَةِ إِنَّا کُنَّا عَنْ هذا غافِلِينَ (172) بعد از ذکر مواثيق کتب سماويه بيان فرمايد: اخذ ميثاق را نسبت به تمام‌ جلد 4 صفحه 234 مکلفان به جهت جمع ميان دلايل عقل و نقل ابلاغ در اقامه حجت و مى‌فرمايد: وَ إِذْ أَخَذَ رَبُّکَ مِنْ بَنِي آدَمَ‌: و ياد بياور اى پيغمبر، زمانى را که اخذ فرمود پروردگار تو ميثاق را از فرزندان آدم، مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ‌: از پشتهاى ايشان نسل ايشان را، يعنى بيرون آورد از اصلاب آنها نسل ايشان را قرنى بعد قرنى و نسلى بعد نسلى، وَ أَشْهَدَهُمْ عَلى‌ أَنْفُسِهِمْ‌: و شاهد گردانيد ايشان را بر نفوسشان، يعنى براى ايشان نصب دلايل ربوبيت خود فرمود و در عقول آنها مرکوز ساخت چيزى را که داعى ايشان بود به اقرار ربوبيت، تا آنکه به منزله کسانى گشته که ايشان را فرموده: أَ لَسْتُ بِرَبِّکُمْ‌: آيا نيستم من پروردگار شما. قالُوا بَلى‌: گفتند در جواب آرى، تو پروردگار مائى. پس حق تعالى تنزيل تمکين ايشان فرموده از علم به ربوبيت به منزله اشهاد و اعتراف بر طريقه تمثيل و دال بر اينست قوله: شَهِدْنا: شاهديم ما بر اقرار خود و اخذ ميثاق کرديم. أَنْ تَقُولُوا يَوْمَ الْقِيامَةِ: و اين اخذ به جهت کراهت اينست که گويند روز قيامت: إِنَّا کُنَّا عَنْ هذا غافِلِينَ‌: بدرستى که ما بوديم از اين اقرار بى‌خبران، يعنى متنبه نشديم بر آن.