اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ أُملِي لَهُم إِن‌َّ کَيدِي مَتِين‌ٌ (183)
و مهلت ميدهم از براي آنها محققا کيد من بسيار محکم است.
وَ أُملِي لَهُم مهلت الهي اينست که در دنيا تعجيل در عقوبة بر آنها نميکند و بر اعمال زشت آنها را نميگيرد مگر در جايي که فساد آنها سرايت بمؤمنين بکند مثل جزء فاسدي در بدن که مسريه باشد آن را قطع ميکنند.
إِن‌َّ کَيدِي مَتِين‌ٌ مفسرين نظر به اينکه کيد و مکر از صفات خبيثه است و ساحت قدس ربوبي منزه است لذا کيد و مکر را حمل بر عقوبت و عذاب کردند يعني عذاب من سخت است، لکن کيد و مکري که از صفات رذيله شمرده شده با
جلد 8 - صفحه 42
مؤمنين است و اما با کفار بخصوص در مقام عقوبت از صفات بارزه است چنانچه گفتند امير المؤمنين عليه السّلام در جنگ با عمرو إبن عبد ود بعد از ضربتي که بر فرق علي آمد فرمود با اينکه شجاعتت کمک از براي تو ميآيد برگشت ببيند کيست بکمک آن آمده حضرت ضربتي بر ران آن ملعون زد که در غلطيد و روي زمين افتاد، و همچنين حضرت قاسم عليه السلام در مقابل ازرق شامي فرمود بند رکاب اسبت را ببند خم شد ضربتي بر کمر او زد دو نيم شد و کيد و مکر الهي اينست که معامله‌اي با کفار ميکند که بر حسب ظاهر آنها را خوش آيد مثل اقبال دنيا از سلطنت و رياست و جاه و مقام و مکنت و دولت ولي در حقيقت عين عقوبت است لذا ميفرمايد وَ مَکَرُوا وَ مَکَرَ اللّه‌ُ وَ اللّه‌ُ خَيرُ الماکِرِين‌َ آل عمران آيه 47، و نيز ميفرمايد إِنَّهُم يَکِيدُون‌َ کَيداً وَ أَکِيدُ کَيداً فَمَهِّل‌ِ الکافِرِين‌َ أَمهِلهُم رُوَيداً طارق آيه 15- 17، که تفريع ميفرمايد بر کيد خود که اي پيغمبر من آنها را مهلت ده من آنها را مهلت دادم تا زمان عقوبت و البته کيد خدا محکم است و مکر او شديد (حلاوة الدنيا مرارة الاخرة و مرارة الدنيا حلاوة الاخرة)
هر که در اينکه بزم مقرب‌تر است || جام بلا بيشترش ميدهند
هر که بود تشنه ديدار دوست || آب دم نيشترش ميدهند