اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
أَ وَ لَم يَتَفَکَّرُوا ما بِصاحِبِهِم مِن جِنَّةٍ إِن هُوَ إِلاّ نَذِيرٌ مُبِين‌ٌ (184)
آيا اينکه کفار و مشرکين فکر نميکنند نيست در ساحت قدس صاحب آنها محمّد صلّي اللّه عليه و آله و سلّم از عارضه جنون نيست اينکه وجود مقدس مگر انذار کننده از عذاب الهي با منطق و ادلّه واضحه روشن آشکار.
أَ وَ لَم يَتَفَکَّرُوا تفکر يکي از عبادات بسيار بزرگيست و اخبار در فضيلت بلکه افضليت او بسيار است، در جامع السعادات نقل ميکند
تفکر ساعة خير من
جلد 8 - صفحه 43
عبادة ستين سنة او سبعين سنة
و از کافي يک باب در فضيلت تفکر نقل فرموده، سکوني از حضرت صادق عليه السّلام فرمود
(کان امير المؤمنين [ع] يقول نبّه بالتفکر قلبک و جاف من الليل جنبک و اتّق اللّه ربّک)
و از حسن صيقل سؤال کرد از حضرت صادق [ع] از چگونگي تفکر فرمود
(يمرّ بالخربة او بالدار فيقول اينکه ساکنوک اينکه بانوک ما لک لا تکلمين)
و نيز فرمود
(افضل العبادة ادمان التفکر في اللّه و في قدرته)
و از حضرت رضا [ع] فرمود
(ليست العبادة کثرة الصلاة و الصوم انما العبادة التفکر في امر اللّه عز و جل)
و از حضرت صادق [ع] فرمود
(قال امير المؤمنين [ع] التفکر يدعو الي البرّ و العمل به)
الي غير ذلک از اخبار و بهترين فکرها فکر در بي‌اعتباري دنيا و در اينکه سفر طولاني آخرت و رسوايي در قيامت و شدّت عذاب و محروميت از بهشت و حشر با اولياء و در صنايع الهي و قدرت نمايي و ريزه‌کاري در آنها و در ادله و براهين معتقدات و صحت و قبولي عبادات و عواقب وخيمه معاصي و کفريات و نحو اينها ما بِصاحِبِهِم مِن جِنَّةٍ جمله مستقله است مربوط بجمل قبل نيست زيرا جنون آثاري دارد مثل وجود مقدس نبوي صلّي اللّه عليه و آله و سلّم که عقل کل و کل عقل است اقوالش، افعالش، دستوراتش، کتابش تمام با بيان روشن مطابق عقل سليم که تمام عقلاء بزرگ را بحيرت و تعجب آورده چگونه ميشود او را رمي بجنون کرد که يک قسمت از کلمات مستشرقين را ما در مجلد اول کلم الطيب در مورد اينکه وجود مقدس و کتابش متذکر شده‌ايم إِن هُوَ إِلّا نَذِيرٌ مُبِين‌ٌ انذار تخويف از عقوبت است و بشارت ترغيب بمثوبات آنها هم در پرده نيست مثل آفتاب روشن و آشکار است
44