اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
أَ وَ لَم يَنظُرُوا فِي مَلَکُوت‌ِ السَّماوات‌ِ وَ الأَرض‌ِ وَ ما خَلَق‌َ اللّه‌ُ مِن شَي‌ءٍ وَ أَن عَسي أَن يَکُون‌َ قَدِ اقتَرَب‌َ أَجَلُهُم فَبِأَي‌ِّ حَدِيث‌ٍ بَعدَه‌ُ يُؤمِنُون‌َ (185)
آيا نظر نميکنند در ملکوت آسمانها و زمين و آنچه خداوند خلق فرموده از هر شيئي و اينکه شايد نزديک شده باشد مرگ آنها پس بچه حديثي بعد از قرآن ايمان ميآورند أَ وَ لَم يَنظُرُوا نظر دقت در آثار صنع پروردگار و معرفت بوجود موجد آنها و مبقي آنها و مغني آنها که از امير المؤمنين عليه السّلام فرمود
(ما رأيت شيئا الّا و رأيت اللّه قبله و بعده و معه)
فِي مَلَکُوت‌ِ السَّماوات‌ِ وَ الأَرض‌ِ عالم ملکوت عالم اجسام است از کرات علويه که تعبير بسموات ميکنند که منقسم بهفت طبقه ميشود بمناسبت بعد و قرب اينکه کرات بکره ارض هر چه دورتر باشد طبقه بالاتر است و نزديک‌تر باشد طبقه سفلي است و موجودات جويّه مثل هوا و ابر و رعد و برق و باران و باد و سفليه که کره زمين است و موجودات در آن جمادات و نباتات و حيوانات و معادن، و فوق عالم ملکوت عالم جبروت است که عالم مجردات که عبارت از عالم عقول و نفوس باشد و فوق عالم جبروت عالم لاهوت است که (لا يطلع عليه احد الّا اللّه) و دون عالم ملکوت عالم ناسوت است که عالم کون و فساد است که تعبير بعالم دنيا ميشود و لذا دنيا گفتند بمعني دنائت و پستي يا دنوّ و نزديکي است که دائما در تغيير و تبدل است و بهيچ قسمتش اعتباري نيست نه بغني و فقرش و نه بعزت و ذلتش و نه بصحت و مرضش و نه بحيوة و موتش وَ ما خَلَق‌َ اللّه‌ُ مِن شَي‌ءٍ آنچه که در اينکه عالم خداوند خلق فرموده از ملائکه و جن و انس و مأکولات و مشروبات و ملبوسات و ادويه‌جات و غير اينها که در هر يک يک آنها چه قدرت‌نمايي کرده و چه اندازه حکمت بکار زده و چه فوائد
جلد 8 - صفحه 45
و آثاري در آنها قرار داده و چه ريزه‌کاري در آنها فرموده وَ أَن عَسي أَن يَکُون‌َ قَدِ اقتَرَب‌َ أَجَلُهُم انسان بمرگ نزديک است، از امير المؤمنين عليه السّلام پرسيدند نزديک چيست و نزديک‌تر چيست گفتند فرمود هر آينده‌اي نزديک است و مرگ از همه آنها نزديک‌تر است، حتي گفتند از پرده پياز بپياز نزديک‌تر است يک نفس است بيرون آمد برنميگردد، داخل ميشود بيرون نميآيد و تعبير بعسي ان يکون براي اينست که عسي استعمال ميشود در موردي که رجاء واثق باشد مثل قول زن فرعون که گفت وَ قالَت‌ِ امرَأَت‌ُ فِرعَون‌َ قُرَّت‌ُ عَين‌ٍ لِي وَ لَک‌َ لا تَقتُلُوه‌ُ عَسي أَن يَنفَعَنا أَو نَتَّخِذَه‌ُ وَلَداً قصص آيه 8، و قول عزيز مصر که بزنش گفت أَکرِمِي مَثواه‌ُ عَسي أَن يَنفَعَنا أَو نَتَّخِذَه‌ُ وَلَداً يوسف آيه 21، و اقتراب با قرب تفاوت دارد بمعني طلب قرب است مثل اکتساب اشاره به اينکه آثار و اسباب موت فراهم شود مثل مرض و ضعف قوي و کبر سن که انسان را نزديک بمرگ ميکند که در اينکه موارد بايد بيشتر کوشش کرد در عبادت و تدارک فوائت و توبه و استغفار و تهيّأ از براي موت چنانچه حضرت مجتبي [ع] بجناده فرمود (استعدّ لسفرک و حصّل زادک قبل حلول اجلک) فَبِأَي‌ِّ حَدِيث‌ٍ بَعدَه‌ُ يُؤمِنُون‌َ حديث بيان اموريست که سابقه نداشته باشد لذا اخبار صادره از پيغمبر صلّي اللّه عليه و آله و سلّم و ائمه اطهار [ع] را احاديث گفتند چون قبل از بيان آنها کسي خبر نداشت و نميدانست و باين مناسبت قرآن را حديث گفتند چون اينکه بيانات قرآن را قبل از نزول کسي نميدانست تِلک‌َ مِن أَنباءِ الغَيب‌ِ نُوحِيها إِلَيک‌َ ما کُنت‌َ تَعلَمُها أَنت‌َ وَ لا قَومُک‌َ مِن قَبل‌ِ هذا هود آيه 51 ما کان‌َ حَدِيثاً يُفتَري يوسف آيه 111، يعني بهتر از قرآن و بيانات آن کجا پيدا ميکنيد که باو ايمان بياوريد بلي مزخرفات و تناقضات و کفريات که در بيان باب و ايقان بها است بهائيها بهتر از قرآن ميشمارند و همين آيه دليل بر ردّ آنها است که ديگر بعد از قرآن
جلد 8 - صفحه 46
چيزي نيست که باو ايمان بياورند.