اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
مَن يُضلِل‌ِ اللّه‌ُ فَلا هادِي‌َ لَه‌ُ وَ يَذَرُهُم فِي طُغيانِهِم يَعمَهُون‌َ (186)
کسي را که خداوند گمراه فرمود يعني بهدايت الهي هدايت نشد پس هادي ديگري از براي او نيست و واميگذارد آنها را که در طغيان و سرکشي خود کورکورانه باقي بمانند مکرر گفته‌ايم که تمام تفضلات الهي در دنيا و آخرت مشروط بقابليت محل است ماهيت که قابليت وجود ندارد خداوند ايجاد نميکند مثل ممتنعات کسي که قابليت بهشت ندارد که ايمان است هرگز او را بهشت نميبرد، کسي که قابليت هدايت ندارد او را هدايت نميکند
بر سيه دل چه سود خواندن وعظ || نرود ميخ آهنين بر سنگ
زيرا افاضه در محل غير قابل بي‌اثر است و لغو است و از خدا لغو محال است صادر شود و معناي مَن يُضلِل‌ِ اللّه‌ُ همين است يعني کساني که قابليت هدايت ندارند خداوند بگمراهي خود آنها را وا ميگذارد و چون قابليت ندارند فَلا هادِي‌َ لَه‌ُ کسي قدرت ندارد بتواند آنها را هدايت کند وَ يَذَرُهُم بيان يضلل اللّه است که آنها را بخود وا ميگذارد فِي طُغيانِهِم طغيان تجاوز از حدّ و تعدي و تزائد است مثل طغيان ماء بحار و انهار و اينها در شرک و کفر و عداوت و فسق و فجور زياده‌روي کردند يَعمَهُون‌َ قلب آنها کور است نمي‌بينند و گوششان کر است نميشنوند و زبان قلب لال است اعتراف نميکنند و قلب سياه است نمي‌فهمند (بگذار تا بميرد در عين خودپرستي)
47