تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
يَسْئَلُونَکَ عَنِ السَّاعَةِ أَيَّانَ مُرْساها قُلْ إِنَّما عِلْمُها عِنْدَ رَبِّي لا يُجَلِّيها لِوَقْتِها إِلاَّ هُوَ ثَقُلَتْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ لا تَأْتِيکُمْ إِلاَّ بَغْتَةً يَسْئَلُونَکَ کَأَنَّکَ حَفِيٌّ عَنْها قُلْ إِنَّما عِلْمُها عِنْدَ اللَّهِ وَ لکِنَّ أَکْثَرَ النَّاسِ لا يَعْلَمُونَ (187)
ترجمه
مى‌پرسند تو را از قيامت که چه زمان است وقوع آن بگو جز اين نيست که علم آن نزد پروردگار من است ظاهر نمى‌کند آنرا در وقتش مگر او گران آمد در آسمانها و زمين نمى‌آيد شما را مگر ناگاه مى‌پرسند از تو گويا تو دانائى براى پرسيدن از آن بگو جز اين نيست که علم آن نزد خدا است ولى بيشتر مردم نميدانند.
تفسير
يکى از اسماء قيامت ساعت است که در لسان عرب شايع شده و کلمه ايّان بمعنى متى و مرسى مصدر ميمى است بمعنى اثبات و استقرار و گفته‌اند فرقه از يهود بعد از بيان حضرت رسول (ص) شمه از احوال روز قيامت را عنادا سؤال از وقت آن نمودند و آنحضرت مأمور شد که بفرمايد جز خداوند کسى عالم بآن نيست و تاکنون هيچ نبىّ مرسل و ملک مقرّبى علم بآن پيدا نکرده و نخواهد کرد تا خداوند خودش آشکار کند آنرا و بنابر اين لام در لوقتها بمعنى فى است چنانچه ابن هشام ذکر نموده است و گران بودنش بر اهل آسمانها و زمين از ملائکه و جن و انس براى هول و شدت آنروز است و ناگهان آشکار ميشود چنانچه در جوامع از پيغمبر (ص) روايت نموده است که هر کس مشغول بکار خودش است يکى بنائى يکى آب يارى يکى ترازو دارى ميکند که قيامت بر پا ميشود و اصل احفاء اصرار در سؤال است براى شوق بجواب و در معنى علم استعمال ميشود
جلد 2 صفحه 500
خداوند ميفرمايد مى‌پرسند از تو بگمان آنکه تو اصرار باين سؤال دارى مانند آنها و پرسيدى و دانا شدى با آنکه مقام تو اجلّ از اين سؤالات است که اهل معرفت ميدانند علم بجواب آنها مخصوص بخدا است و صلاح در اظهار آن نيست ولى بيشتر مردم نميدانند علوم مختصّه بذات احديّت را که اين از جمله آنها است و در مجمع فرموده تقدير کلام آنست که يسئلونک عنها کانّک حفىّ بها و بنابر اين بها مقدر است و عنها متعلق به يسئلونک ميباشد و بنظر حقير احتياج باين تکلّف نيست عنها متعلق بحفى است و چون متضمن معنى سؤال است متعدى بعن شده است و مانعى ندارد خصوص باسبق يسئلونک که احتياج بعنها دارد و بواسطه تعلق آن بحفى مستغنى از آن شده است ..