تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
سوره الأعراف «7»: آيات 191 تا 193
أَ يُشْرِکُونَ ما لا يَخْلُقُ شَيْئاً وَ هُمْ يُخْلَقُونَ (191) وَ لا يَسْتَطِيعُونَ لَهُمْ نَصْراً وَ لا أَنْفُسَهُمْ يَنْصُرُونَ (192) وَ إِنْ تَدْعُوهُمْ إِلَى الْهُدى لا يَتَّبِعُوکُمْ سَواءٌ عَلَيْکُمْ أَ دَعَوْتُمُوهُمْ أَمْ أَنْتُمْ صامِتُونَ (193)
ترجمه
آيا شريک ميگردانند آنچه را که نمىآفريند چيزى را و آنها آفريده ميشوند
و نميتوانند مر ايشانرا يارى کردن و نه خودهاشان را يارى مىکنند
و اگر بخوانيد ايشانرا بسوى هدايت متابعت نمىکنند شما را يکسان است بر شما خواه بخوانيد آنها را خواه شما خاموش باشيد.
تفسير
استفهام براى ملامت اهل شرک است بر آنکه شريک قرار دادند با خدا نوع بت را که مخلوق است و خالق چيزى نيست و نمىتوانند آنها چون جمادند با کسى يارى کنند و از خود دفاع نمايند و اينکه بدوا تعبير بکلمه ما شده است براى اشاره بآنستکه شريک از غير ذوى العقول است پس معلوم ميشود شيطان نيست بلکه بت است و تضعيف ميکند قول عامّه را که در آيه سابقه گذشت و اينکه اخيرا ارجاع ضمير ذوى العقول بآنها شده
جلد 2 صفحه 504
است براى اجراء کلام است بر طبق اصطلاح بت پرستان که مقصود بخطابند و با بتهاشان معامله ذوى العقول مينمودند و آيه اخيره ظاهرا خطاب بمسلمانان است و از ضمير هم اراده اهل شرک شده است و محتمل است از آن اراده بتها شده باشد يعنى اگر بخوانيد آنها را براى هدايت خودتان اجابت نمىکنند شما را ولى خدا اجابت ميکند و نيز در اينصورت محتمل است خطاب باهل شرک باشد و در هر حال خواندن و نخواندن آنها براى اجابت دعا يکسان است و بنابر معنى اول مراد دعوت مسلمانان است اهل شرک را بدين اسلام و عدم قبول آنها و مساوات دعوت و سکوت بالنّسبه بحال آنان.