«نَزْغٌ»، به معناى ورود در کارى به قصد افساد و تحريک است.
در اين سوره، از آيهى 16 تا 27 داستان وسوسه کردن شيطان نسبت به حضرت آدم آمده است، در اواخر سوره هم نسبت به وسوسههاى شيطان هشدار مىدهد.
در آيهى قبل، دعوت به اعراض از جاهلان بود. پيامبر صلى الله عليه و آله از جبرئيل پرسيد: «با وجود خشم، چگونه مىتوان تحمّل کرد؟ اين آيه نازل شد». «1» البتّه پناه بردن، تنها با گفتن
«1». تفاسير نمونه و المنار.
جلد 3 - صفحه 251
کلمهى «اعوذ باللّه» نيست، بلکه يک پيوند و ارتباط روحى برقرار کردن و توکّل کردن و خود را به خدا سپردن است.
گرچه همهى انبيا معصومند، ولى شياطين حتّى از دستاندازى و وسوسهى آنان هم در نمىگذرند. چنانکه اين آيه مىفرمايد: «وَ إِمَّا يَنْزَغَنَّکَ مِنَ الشَّيْطانِ نَزْغٌ» ياآيهى «وَ کَذلِکَ جَعَلْنا لِکُلِّ نَبِيٍّ عَدُوًّا شَياطِينَ الْإِنْسِ وَ الْجِنِّ» «1» که نشان دهندهى مخالفان انبيا است. امّا ارزش کار انبيا در همين است که با وجود غرائز بشرى و وسوسههاى شيطانى، انسانهايى صالح و با تقوا، دور از گناهند.
در حقيقت شيطان، با وسوسههاى خود، قصد گمراه کردن تمام انسانها را دارد، ولى در برابر مخلصين شکست مىخورد. «قالَ فَبِعِزَّتِکَ لَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ. إِلَّا عِبادَکَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصِينَ» «2»