اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ إِمّا يَنزَغَنَّکَ مِنَ الشَّيطانِ نَزغٌ فَاستَعِذ بِاللّهِ إِنَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ (200)
و هر زماني که از شيطان نزغ بتو توجه کرد پس پناه ببر بخدا از شرّ شيطان محققا خداوند شنوا و دانا است.
جلد 8 - صفحه 62
وَ إِمّا يَنزَغَنَّکَ نوع مفسرين نزغ را بوسوسه شيطان تفسير کردند که اگر در قلب شما وسوسه کرد که وادار بامر قبيح و زشت و معصيت و شرّي کند بايد پناه ببري بخدا و استعاذه کني لکن اينکه اشتباه بزرگي است و قلوب مطهره آن حضرت و اوصياء آن از وسوسه شياطين خاليست زيرا در مقام خود ثابت کردهايم که از براي قلوب دو باب است يکي باب ملائکه است و ديگري باب شياطين و خطورات قلبيه اگر از طرف ملائکه باشد الهامش گويند و از شياطين وسوسه نام نهند و باب ملائکه اخلاق حميده است و باب شياطين صفات خبيثه و کسي که جامع جميع صفات حميده باشد و منزه از جميع اخلاق خبيثه باب شيطان مسدود است بر او و وسوسه در قلب او داخل نميشود چنانچه بالعکس بالعکس است و اينکه خاندان مستکمل جميع کمالات و صفات حسنه و خالي از جميع نواقص و صفات قبيحه هستند شيطان راه بآنها پيدا نميکند مِنَ الشَّيطانِ نَزغٌ و مراد از نزغ وسوسه شيطان نسبت بقوم آن حضرت است که وادار ميکند آنها را بر مخالفت آن حضرت و اذيت بآن بزرگوار.
فَاستَعِذ بِاللّهِ و شاهد بر اينکه معني که نزغ بمعني افساد است قول خداوند از قول يوسف که فرمود مِن بَعدِ أَن نَزَغَ الشَّيطانُ بَينِي وَ بَينَ إِخوَتِي يوسف آيه 110، و نيز قوله تعالي إِنَّ الشَّيطانَ يَنزَغُ بَينَهُم بني اسرائيل آيه 55 يعني يفسد بينهم و رفع فساد بيد قدرت الهي است و همين بيان در آيه شريفه فَإِذا قَرَأتَ القُرآنَ فَاستَعِذ بِاللّهِ مِنَ الشَّيطانِ الرَّجِيمِ إِنَّهُ لَيسَ لَهُ سُلطانٌ عَلَي الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَلي رَبِّهِم يَتَوَکَّلُونَ نحل آيه 100 و 101 دلالت دارد و نظير اينکه آيه قوله تعالي وَ إِمّا يَنزَغَنَّکَ مِنَ الشَّيطانِ نَزغٌ فَاستَعِذ بِاللّهِ إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ العَلِيمُ فصلت آيه 36 و در اينکه آيه ميفرمايد إِنَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ و المعني واحد و التفسير واضح
63