اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
إِن‌َّ الَّذِين‌َ اتَّقَوا إِذا مَسَّهُم طائِف‌ٌ مِن‌َ الشَّيطان‌ِ تَذَکَّرُوا فَإِذا هُم مُبصِرُون‌َ (201)
محققا کساني که پرهيزکار هستند زماني که با آنها تماس گرفتند جماعتي از شياطين متذکر ميشوند پس اينها بينا ميشوند إِن‌َّ الَّذِين‌َ اتَّقَوا تقوي مراتبي دارد: 1- تقواي از عقائد فاسده و طرق ضلالت و اينکه مرادف با ايمان است. 2- تقواي از معاصي کبار. 3- تقواي از کل معاصي. 4- تقواي از اخلاق فاسده. 5- تقواي از اعمال مکروهه و افعال مذمومه. 6- تقواي از امور لغويه که نه فائده دنيوي و نه اخروي دارد هر کدام بدرجات و مراتب خود.
إِذا مَسَّهُم مس‌ّ القاء شبهه و ضلالت است طائِف‌ٌ مِن‌َ الشَّيطان‌ِ اعم از شياطين انسي مثل مبلغين سوء از کفار و مشرکين و ارباب ضلالت و شياطين جنّي از القاء در قلوب که تعبير بوساوس شياطين و خيالات سوء ميکنند که اولين مقدمه فعل است چون صدور افعال از انسان مقدماتي دارد اولين مقدمه تصور است که همين خطور در قلب سپس تصديق بنفع و فائده آن بعد عزم و جزم و حرکت عضلات نحو الفعل که تعبير باراده ميشود و الف و لام الشيطان جنس است که شامل مفرد و تثنيه و جمع ميشود تَذَکَّرُوا تامّل و تأنّي و فکر است که نظر بعواقب فعل کنند مجرد فائده عاجله مثل هواهاي نفساني و شهوات و لذائذ دنيوي وادار نکند آنها را بر اقدام که گفتند
(العجلة من الشيطان
و التأنّي من الرحمن) (مرد آخر بين مبارک بنده‌ئيست) بايد نظرش دوربين باشد که مبادا اينکه فعل لطمه بدنيا و آخرت و دينش نزند فَإِذا هُم مُبصِرُون‌َ قلب آنها روشن ميشود و بمضار آن برميخورند و از اقدام در صدور فعل خودداري ميکنند و اما اگر بدون تأمل و تروي اقدام کردند
جلد 8 - صفحه 64
کورکورانه در چاه ضلالت ميافتند و دچار هلاکت ميشوند.