تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ إِذْ يَرْفَعُ إِبْراهِيمُ الْقَواعِدَ مِنَ الْبَيْتِ وَ إِسْماعِيلُ رَبَّنا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّکَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ (127)
وَ إِذْ يَرْفَعُ إِبْراهِيمُ: و ياد بياور زمانى را که ابراهيم عليه السلام برمىداشت و بلند مىنمود، الْقَواعِدَ مِنَ الْبَيْتِ: اصول و اساس خانه کعبه را، وَ إِسْماعِيلُ: و اسماعيل شريک پدر بود در رفع قواعد به اين وجه که هر يک از طرفى کار مىکردند. اصحّ آنست که حضرت اسمعيل سنگ جمع مىنمود و حضرت ابراهيم بنا مىنمود. نزد بعضى مراد رفع مکانت و اظهار شرف آنست به تعظيم آن و دعوت مردمان به حج.
بناى کعبه: چون حضرت ابراهيم و اسمعيل عليه السلام مأمور شدند به رفع قواعد کعبه، گفتند: بار خدايا در کدام بقعه بنا کنيم. فرمود: در بقعهاى که قبه آدم عليه السلام بر آن بود، تا به طوفان نوح چون همه دنيا غرق شد، حق تعالى آن بقعه را به آسمان رفع نمود، اما موضع آن اصلا آب فرانگرفت، و لذا آن را بيت العتيق گويند. پس جبرئيل مأمور شد که موضع آن بقعه را خطى بکشيد و حضرت ابراهيم عليه السلام بر بالاى آن بنا نمود، و جبرئيل قواعد آن و حجر الاسود را به زمين آورد؛ آن، سفيدتر از برف بود، بواسطه رسيدن دستهاى کفار و فاسق به آن سياه شد. و در حين رفع قواعد حضرت ابراهيم و اسمعيل عليه السلام دعا نمودند که: رَبَّنا تَقَبَّلْ مِنَّا: اى پروردگار ما قبول فرما از ما اين کار خير را، إِنَّکَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ: بدرستى که توئى شنوا مر دعاى ما را و دانائى به نيّات ما. و اين دال است بر آنکه بناى کعبه به قصد عبادت بود نه براى سکنى، زيرا درخواست قبول نمىباشد مگر در چيزى که عبادت و طاعت الهى باشد.
تفسير اثنا عشرى، ج1، ص: 256