تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ ما جَعَلَهُ اللَّهُ إِلاَّ بُشْرى وَ لِتَطْمَئِنَّ بِهِ قُلُوبُکُمْ وَ مَا النَّصْرُ إِلاَّ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَکِيمٌ «10»
وَ ما جَعَلَهُ اللَّهُ إِلَّا بُشْرى: و قرار نداد خداى تعالى اين امداد را مگر مژده و بشارت براى شما به نصرت و فتح و ظفر، وَ لِتَطْمَئِنَّ بِهِ قُلُوبُکُمْ: و براى آنکه مطمئن و آرام شود به آن قلوب شما، و ترس قلت و ذلت از شما دور شود، يعنى کثرت عدد ملائکه سبب بشارت و اطمينان شما شود، و الّا يک ملک مى‌توانست دمار از ايشان برآورد، چنانچه جبرئيل نسبت به شهرهاى لوط ارائه داد.
وَ مَا النَّصْرُ إِلَّا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ: و نيست نصرت و ظفر مگر از جانب خداى تعالى، چه امداد ملائکه و کثرت عدّه و عدد و سلاح، اسباب و وسائطند، پس به حقيقت نصرت از او دانيد و به فقدان اين اسباب مأيوس مشويد. إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَکِيمٌ: بتحقيق خداى تعالى غالب است و دوستان خود را نصرت فرمايد و هيچکس بر او غلبه نتوان نمود. حکيم و درست کار است هر چه بر وفق صواب و حکمت باشد، پس دشمنان را مقهور سازد. از ابن مسعود نقل است که گويد:
وقتى أبو جهل را مى‌کشتم، از من پرسيد آن ضرباتى که از هوا مى‌آمد و ما کسى را نمى‌ديديم، چه بود؟ گفتم: ملائکه بودند. گفت: ايشان ما را مغلوب ساختند نه شما.
در مجمع- عکرمه نقل کند از ابى رافع غلام پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم شنيدم که گفت: من غلام «عباس بن مطلب» بودم و من با زوجه عباس
جلد 4 صفحه 301
اسلام آورده، و عباس مايل به اسلام شده بود: أبو لهب به بدر نيامد و عاصم بن هشام را به عوض خود فرستاد. چون خبر فتح رسيد، ما نزديک زمزم بوديم که أبو لهب آمد شخصى را به طلب أبو سفيان فرستاد. به محض حضور گفت: اين حادثه عظيمه از کجا بر شما واقع شد. گفت: چه گويم. چون نظر ما به مسلمانان افتاد، مرعوب و پشت به هزيمت داديم، آنها شمشير کشيده عقب نمودند، ميان آنها جمعى را مشاهده که بر اسبان ابلق سوار و ميان زمين و آسمان ايستاده، هر يک شمشير و تازيانه به دست، به هر که مى‌زدند هلاک مى‌شد.
ابو رافع گويد: من گفتم ايشان ملائکه بودند. أبو لهب چنان سيلى به صورت من زد که مرا به زمين انداخت که همسر عباس (ام الفضل) از ميان خيمه، چوب خيمه را به طورى بر سر او زد که بشکست و گفت: براى آنکه سيد او غايب است، بر او دلير شده‌اى. أبو لهب رفت، بعد از يک هفته به آبله‌اى مانند طاعون مبتلا و بمرد. دو پسرش او را ميان خانه گذاشته فرار نمودند، به ملامت مردم چند نفر را اجير کرده آب بر او ريخته و در زير ديوار نهاده، سنگ و خاک بر او ريختند. «1»