«نعاس»، به ابتداى خواب وخواب سبک و گفته مىشود، يعنى در حال استراحت آنچنان خواب بر شما مسلّط نشد که دشمن از آن سوء استفاده کرده و بر شما شبيخون بزند. «1»
لشکر قريش با ساز و برگ جنگى فراوان و آذوقهى کافى و حتّى زنان خواننده براى تقويت روحيّهى جنگجويان، وارد منطقهى بدر شدند و ابتدا چاههاى آب را در اختيار گرفتند؛ ولى مسلمانان دچار تزلزل بودند. پيامبر که مىديد يارانش ممکن است شب را به آرامى نخوابند و فردا با جسم و روحى خسته در برابر دشمن قرار گيرند، بشارت داد که فرشتگان الهى به يارى آنان خواهند آمد و آنها را دلدارى داد به طورى که شب را به آرامى خوابيدند. از طرف ديگر علاوه بر کمبود آب براى تطهير و رفع تشنگى، مشکل اساسى منطقهى بدر، وجود شنهاى نرم و روان بود که پا در آن فرو مىرفت، در آن شب باران باريد و مسلمانان دلگرم شدند و زمين زير پايشان سفت شد.
البتّه ممکن است مراد از ثبات قدم در آيه، همان استقامت و پايدارى باشد، نه محکمشدن پاها در زمين باران خورده. هر دو احتمال نيز با هم ممکن است.
مراد از «پاک شدن از پليدى» ممکن است پاک شدن از وسوسههاى شيطان و يا پاک شدن از پليدى جسمانى جنابت باشد، به هر حال باران با توجّه به نياز شديد مسلمانان،
«1». تفسير نمونه.
جلد 3 - صفحه 280
همهى اين مشکلات را برطرف کرد. «1»
امام صادق عليه السلام فرمود: «آب باران بياشاميد که امراض را برطرف مىکند، آنگاه اين آيه را تلاوت فرمودند». «2» «يُذْهِبَ عَنْکُمْ رِجْزَ الشَّيْطانِ»