تفسیر روان جاوید

تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى) فَلَمْ تَقْتُلُوهُمْ وَ لکِنَّ اللَّهَ قَتَلَهُمْ وَ ما رَمَيْتَ إِذْ رَمَيْتَ وَ لکِنَّ اللَّهَ رَمى‌ وَ لِيُبْلِيَ الْمُؤْمِنِينَ مِنْهُ بَلاءً حَسَناً إِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ «17» ذلِکُمْ وَ أَنَّ اللَّهَ مُوهِنُ کَيْدِ الْکافِرِينَ «18» ترجمه‌ پس نکشتيد ايشانرا ولى خدا کشت آنها را و نينداختى چون انداختى ولى خدا انداخت و تا نعمت دهد گروندگان را از خود نعمتى نيکو بدرستيکه خداوند شنواى دانا است‌ امر اين است و آنکه خداوند سست کننده مکر کافران است. تفسير روايت شده است که در جنگ بدر وقتى قريش با تمام وسائل نخوت و تکبّر آماده جنگ شدند جبرئيل نازل شد بر پيغمبر اکرم و دستور داد که يک مشت از خاک زمين بردارد و بکفار بپا شد و آنحضرت بامير المؤمنين (ع) فرمود يک مشت سنگ ريزه بياورد و آورد پيغمبر (ص) آنرا انداخت بصورت‌هاى کفار و فرمود زشت باد روى‌هاى شما جلد 2 صفحه 519 پس مشرکى باقى نماند مگر مشغول بچشم خود شد و منهزم شدند و مسلمانان آنها را تعقيب نمودند ميکشتند و اسير مى‌گرفتند و چون مراجعت نمودند مفاخره مينمودند که کشتيم و اسير کرديم پس اين آيه نازل شد که دلالت دارد بر آنکه نبايد مفاخره نمايند چون آنها نکشتند و اسير نکردند بقوت خودشان بلکه خداوند ملائکه را بکمک ايشان فرستاد و قوت قلب بآنها عنايت فرمود و در دل کفار رعب مسلمانان را جاى داد و پيغمبر (ص) را مأمور برمى حصاة فرمود و اثريکه از آن رمى حاصل شد از قدرت بشر خارج بود و معلوم بود که کار خدائى است پس در واقع آنهم فعل خدا بود اگر چه در ظاهر از پيغمبر (ص) بکمک امير المؤمنين (ع) صادر شده بود و عياشى ره از حضرت صادق و حضرت سجاد عليهما السلام نقل نموده که امير المؤمنين (ع) آن قبضه از سنگ ريزه را که پيغمبر در روى‌هاى کفار انداخت بآنحضرت داد پس خدا فرمود تو نينداختى چون انداختى ولى خدا انداخت و بنظر حقير اشاره بلقب يد اللّه است براى حضرت امير (ع) و اين کمک الهى براى آن بود که انعام فرمايد بر اهل ايمان از قبل خود نعمت بزرگيرا که فتح و ظفر و مشاهده آيات الهى است و خدا شنوا است استغاثه و دعاى ايشانرا و داناست نيّات و حالات آنها را غرض و مقصود و امر الهى اين بود که اهل ايمان از اين نعمت عظمى برخوردار شوند و آنکه مکر و حيله کفار را ضايع و باطل فرمايد ..