تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ اذْکُرُوا إِذْ أَنْتُمْ قَلِيلٌ مُسْتَضْعَفُونَ فِي الْأَرْضِ تَخافُونَ أَنْ يَتَخَطَّفَکُمُ النَّاسُ فَآواکُمْ وَ أَيَّدَکُمْ بِنَصْرِهِ وَ رَزَقَکُمْ مِنَ الطَّيِّباتِ لَعَلَّکُمْ تَشْکُرُونَ «26»
بعد از آن حق تعالى مؤمنان را متذکر فرمايد از حالت سالفه آنها و اظهار انعام خود بر ايشان به نصرت و تأييد و تکثير مى‌فرمايد:
وَ اذْکُرُوا إِذْ أَنْتُمْ قَلِيلٌ: و ياد کنيد اى مهاجران وقتى را که شما برسيد اندک، مُسْتَضْعَفُونَ فِي الْأَرْضِ: بيچارگان و ضعيف القوّه در زمين مکه قبل از
«1» فروع کافى، جلد 5، کتاب الجهاد، صفحه 56، ذيل حديث اوّل- بحار الانوار، جلد 12، صفحه 386، حديث 12.
جلد 4 صفحه 325
هجرت، تَخافُونَ أَنْ يَتَخَطَّفَکُمُ النَّاسُ: مى‌ترسيديد از آنکه بربايند شما را کفار قريش و اهل فارس و روم، و خائف بوديد از آنکه چون از مکه خارج شويد مشرکان بر شما تاخت آورند، فَآواکُمْ وَ أَيَّدَکُمْ بِنَصْرِهِ: پس جاى داد شما را در مدينه و تقويت فرمود شما را به نصرت خود به مظاهرت انصار يا به امداد ملائکه در بدر، وَ رَزَقَکُمْ مِنَ الطَّيِّباتِ: و روزى فرمود شما را از غنايم پاکيزه که بر امم سابقه نبوده، لَعَلَّکُمْ تَشْکُرُونَ: براى اينکه شما شاکر باشيد نعم او را.
نزد بعضى خطاب به کافه عرب است که ذليل بودند در دست ملوک فارس و روم، و به برکت ميمنت حضرت رسالت صلّى اللّه عليه و آله و سلّم عزيز و ارجمند شدند، و بر تمام ملوک فارس و روم غالب گشتند.
شأن نزول: در مجمع- جابر بن عبد اللّه انصارى نقل نمايد که: جبرئيل بر پيغمبر خاتم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم نازل، و خبر داد که ابو سفيان در فلان جاى با جمعى از مشرکان فرود آمده است پس به تهيه حرب آنها مشغول شويد و اين خبر را مخفى داريد تا ناگهان بر سر آنها رويد. يکى از منافقان قضيه را مطلع و ابو سفيان را از آمدن مسلمانان خبردار نمود؛ آيه شريفه نازل شد: «1»