اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ إِذا تُتلي عَلَيهِم آياتُنا قالُوا قَد سَمِعنا لَو نَشاءُ لَقُلنا مِثل‌َ هذا إِن هذا إِلاّ أَساطِيرُ الأَوَّلِين‌َ (31)
و زماني که تلاوت کني بر اينکه کفار و مشرکين آيات شريفه قرآن مجيد را که ما نازل فرموديم گفتند محققا ما شنيديم اينکه آيات را لکن اينکه معجزه بارزه نيست ما هم اگر بخواهيم مثل آن را مي‌گوييم و ميآوريم اينکه قرآن نيست مگر بافته و کلمات پشينيان را جمع کرده‌اي و برخ ما ميکشي.
اينکه کفار قريش نظر به اينکه خود را افصح عرب ميدانستند و شعراء بزرگ در بين آنها بودند و در فصاحت و بلاغت در اعلي درجه بودند که قصائد خود را ميآوردند و در کعبه ميآويختند و افتخار ميکردند بر يکديگر خيال کردند که ميتوانند مثل قرآن بياورند و غافل از اينکه اگر جن‌ّ و انس جمع شوند و دست بدست يکديگر دهند مثل آن را بلکه مثل ده سوره بلکه يک سوره بياورند قدرت ندارند چنانچه مضامين آيات است و در مجلد اول در باب مقدمه معجزه بودن قرآن را از جهات عديده بيان کرديم مراجعه فرمائيد لذا فرمود وَ إِذا تُتلي عَلَيهِم آياتُنا سور قرآني که در مکه نازل شده بود در مدت يازده سال بلکه بيشتر بر آنها تلاوت ميفرمود قالُوا قَد سَمِعنا گفتند بلي شنيديم و لکن اينکه معجزه مثل عصاي موسي و احياي عيسي نيست لَو نَشاءُ لَقُلنا ما هم ميتوانيم بگوئيم مِثل‌َ هذا مثل اينکه قرآن را کجا ميتوانند مثل يک سوره آن را بياورند وَ إِن کُنتُم فِي رَيب‌ٍ مِمّا نَزَّلنا عَلي عَبدِنا فَأتُوا بِسُورَةٍ مِن مِثلِه‌ِ وَ ادعُوا شُهَداءَکُم مِن دُون‌ِ اللّه‌ِ إِن کُنتُم صادِقِين‌َ بقره آيه 21، با اينکه معجزه قرآن فقط جنبه فصاحت و بلاغت نيست چنانچه در مقدمه بيان شده ان هذا ان نافيه و مقول قول کفار است إِلّا أَساطِيرُ الأَوَّلِين‌َ سطر بمعاني متعدده استعمال شده بمناسبتي و در اينجا بمعني اباطيل است که باصطلاح امروزه
جلد 8 - صفحه 111
رومان ميگويند مثل کتاب ليلي و مجنون و قصه رستم و حسين کرد و اينکه هايي که امروزه مرسوم است که ميگويند براي سرگرم کردن مردم العياذ گفتند قرآن هم از اينکه قسمت است و از اينکه نوع کتابها برداشته شده مربوط بخدا و وحي آسماني نيست چنانچه يزيد هم در حال مستي باطن خود را ظاهر کرد و گفت (لعبت هاشم بالملک فلا خبر جاء و لا وحي نزل) لعنه اللّه و ابواه و جده و جدته و تابعيه