اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ إِذ قالُوا اللّهُم‌َّ إِن کان‌َ هذا هُوَ الحَق‌َّ مِن عِندِک‌َ فَأَمطِر عَلَينا حِجارَةً مِن‌َ السَّماءِ أَوِ ائتِنا بِعَذاب‌ٍ أَلِيم‌ٍ (32)
و ياد کن زماني را که گفتند اي پروردگارا اگر اينکه او است حق و از جانب تو است پس ببار بر ما سنگ از آسمان يا بياور و بفرست بر ما عذاب دردناک مفسرين گفتند اينکه کلام مقول قول کفار و مشرکين است و مرجع هذا و هو قرآن است بمناسبت آيه قبل، بعضي گفتند کلام نظر بن حارثه است از سعيد بن جبير و مجاهد و در مجمع ميگويد (و روي في الصحيحين ان هذا من قول ابي جهل) و مراد صحيح مسلم و بخاريست لکن اينکه کلام خلاف ظاهر آيه بلکه نص‌ّ آيه است و اينکه آيه مربوط بآيه قبل نيست زيرا منافي با آيات بعد است که يقينا مربوط است باين آيه که بفرمايد وَ ما کان‌َ اللّه‌ُ لِيُعَذِّبَهُم وَ أَنت‌َ فِيهِم وَ ما کان‌َ اللّه‌ُ مُعَذِّبَهُم وَ هُم يَستَغفِرُون‌َ زيرا کفار و مشرکين پيغمبر در ميان آنها نبود و آنها هم استغفار نميکردند بعلاوه دچار عذاب هم شدند از قتل و اسيري و ذلت و غير اينها و لکن در کافي بسند خود از ابي بصير روايت ميکند که اينکه آيه راجع بنصب پيغمبر صلّي اللّه عليه و آله و سلّم است امير المؤمنين عليه السّلام را بخلافت و شواهد زيادي در اخبار داريم بر اينکه دعوي که در ذيل آيه بعد اشاره ميشود بلکه از اينکه آيه هم ميتوان استفاده کرد چنانچه در شرح آيه بيان ميشود انشاء اللّه.
جلد 8 - صفحه 112
وَ إِذ قالُوا کساني که از مسلمين قلبا عداوت با علي [ع] داشتند زيرا در جنگها کسان آنها بدست علي عليه السّلام کشته شده بودند يا منافقين که ملبس بلباس اسلام شده بودند بعد از آني که پيغمبر صلّي اللّه عليه و آله و سلّم علي [ع] را نصب بخلافت و ولايت و امامت و وصايت نمود اولا سؤال کردند که آيا اينکه نصب دلخواه شما است يا بامر الهي حضرت فرمود بامر الهي است و آيه شريفه بَلِّغ ما أُنزِل‌َ إِلَيک‌َ را تلاوت فرمود بشرحي که در سوره مائده گذشت، اينها باور نکردند و توهم کردند که فقط ميل و نظر آن حضرت بوده با اينکه بر فرض نظر و ميل آن حضرت هم باشد واجب است اطاعت کنند و بپذيرند از باب النَّبِي‌ُّ أَولي بِالمُؤمِنِين‌َ مِن أَنفُسِهِم احزاب آيه 60، و از باب أَطِيعُوا اللّه‌َ وَ رَسُولَه‌ُ انفال آيه 1، مع ذلک گفتند اللّهُم‌َّ إِن کان‌َ هذا هُوَ الحَق‌َّ مِن عِندِک‌َ مثل اينکه فرمايش آن حضرت را قبول نکردند يا از جهت عدم ايمان يا ضعف ايمان فَأَمطِر عَلَينا حِجارَةً مِن‌َ السَّماءِ و ممکن است که حق بر آنها معلوم شده باشد و از روي عناد حاضر بقبول نباشند جَحَدُوا بِها وَ استَيقَنَتها أَنفُسُهُم نمل آيه 14، و مثل آنکه گفت
(النار و لا العارّ)
أَوِ ائتِنا بِعَذاب‌ٍ أَلِيم‌ٍ مراد بليات دنيويه که موجب هلاکت شود مثل وباء و طاعون و صيحه و غرق و باد که در امم سابقه بوده