تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
کَدَأْبِ آلِ فِرْعَوْنَ وَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ کَفَرُوا بِآياتِ اللَّهِ فَأَخَذَهُمُ اللَّهُ بِذُنُوبِهِمْ إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ شَدِيدُ الْعِقابِ (52)
بعد از آن براى تسليه خاطر عاطر حضرت رسالت صلّى اللّه عليه و آله و سلّم بيان حال کفار سلف را فرمايد که اى پيغمبر مکرم، عادت مشرکان قريش با تو:
کَدَأْبِ آلِ فِرْعَوْنَ: مثل عادت قوم فرعون است با حضرت موسى عليه السّلام. وَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ: و آن کسانى که قبل از ايشان بودند از امم سلف مثل قوم نوح و عاد و ثمود، و دوام عمل و طريقه اين کفار، مانند دوام و طريقه امم مکذبه سابقه است، کَفَرُوا بِآياتِ اللَّهِ: دأب آنها اين بود که کافر شدند به آيات الهى و بينات واضحه دالّه بر وحدانيت سبحانى. يا به معجزات انبياى مرسلين. و چون دائم ثابت ماندند بر عادت شنيعه خود، و ابدا متنبه نشدند، لذا: فَأَخَذَهُمُ اللَّهُ بِذُنُوبِهِمْ: پس گرفت خداى تعالى ايشان را و عقوبت فرمود به گناهان ايشان که کفر و تکذيب بود، چنانچه کفار معاصر تو را هم به سبب آن مؤاخذه نمود.
در کافى- ابى اسامه عن ابى عبد اللّه عليه السّلام قال سمعته يقول: تعوّذوا باللّه من سطوات اللّه باللّيل و النّهار قال قلت: و ما سطوات اللّه؟ قال عليه السّلام:
جلد 4 صفحه 360
الاخذ على المعاصى. «1» ابى اسامه روايت نموده از حضرت صادق عليه السّلام فرمود: پناه بريد به خدا از سطوات الهى به شب و روز. عرض کردم: چيست سطوات الهى؟ فرمود: گرفتن بر معاصى به عقوبت.
إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ شَدِيدُ الْعِقابِ: بتحقيق خداى تعالى با قوه و قدرت مطلقه سخت عقوبت است بر منکران و مکذبان، که احدى بر او غالب نتواند شد، و دافع عذاب او و طاقت عقاب او را هيچکس نباشد.
نکته: توصيف عقاب به شدت و تشبيه حال مشرکين در تکذيب آيات الهى به آل فرعون، به جهت آنست که تعجيل عقوبت مر اين جماعت را به اهلاک، مثل عجله عذاب است آنها را به عذاب استيصال.