اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
فَإِمّا تَثقَفَنَّهُم فِي الحَرب‌ِ فَشَرِّد بِهِم مَن خَلفَهُم لَعَلَّهُم يَذَّکَّرُون‌َ (57)
پس اگر ظفر پيدا کردي در ميدان حرب بر مشرکين پس آن کساني که نقض عهد کردند و بامداد مشرکين آمدند که در خلف آنها هستند متفرق کن پراکنده شوند باشد که متذکر شوند و ديگر نقض عهد نکنند.
فامّا ان شرطيه است و جمله تَثقَفَنَّهُم شرط است است و ثقف غلبه و ظفر باشد و عظمت است يعني بر آنها غالب شدي و آنها مقتول و اسير شدند و جمعي فرار کردند في الحرب در ميدان جنگ فَشَرِّد بِهِم مَن خَلفَهُم جمله جزائيه است، و شرد تفرقه و تشتت است از روي اضطراب و توحش يعني متفرق و متشتت و مضطرب و متوحش فرما کساني را که خلف آنها هستند و آنها کساني بودند که با پيغمبر صلّي اللّه عليه و آله و سلّم معاهده کرده بودند که کمک بدشمن نکنند و بياري آنها نيايند و نقض عهد کردند لَعَلَّهُم يَذَّکَّرُون‌َ باشد که متذکر شوند که نقض عهد چه عواقب وخيمه دارد و بترسند که اگر باز خواستند معاهده قرارداد کنند ديگر
جلد 8 - صفحه 149
خيانت بمسلمين نکنند و بر خلاف معاهده رفتار نکنند.