تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ الَّذِينَ کَفَرُوا بَعْضُهُمْ أَوْلِياءُ بَعْضٍ إِلاَّ تَفْعَلُوهُ تَکُنْ فِتْنَةٌ فِي الْأَرْضِ وَ فَسادٌ کَبِيرٌ (73)
بعد از آن حکم کفار را بيان فرمايد:
وَ الَّذِينَ کَفَرُوا: و آنان که کافر شدند، بَعْضُهُمْ أَوْلِياءُ بَعْضٍ: بعضى از ايشان دوستان بعضى ديگرند در مظاهرت و معاونت، يا در ميراث، إِلَّا تَفْعَلُوهُ:
اگر بجا نياوريد آن را که امر فرمودم از پيوستگى با يکديگر و دوستى با هم و قطع علايق ميان شما و ميان کفار، تَکُنْ فِتْنَةٌ فِي الْأَرْضِ: حاصل شود فتنه در زمين، وَ فَسادٌ کَبِيرٌ: و فسادى بزرگ در دين، يعنى اگر دوستى با هم و يارى يکديگر را نکنند، مهم ايشان روى به خمول نهد، و اهل کفر ظهور، و فسادى عظيم در دين هويدا شود.
در مجمع- مراد به فتنه در اينجا محبت و ميل به ضلالت، و مراد به فساد کبير، ضعف ايمان است. «1» حاصل- آنکه عدم تولى مؤمنان با هم و عدم تبراى از کفار و مخالفين دين، منجر به اختلاف کلمه و فتنه و فساد عظيم گردد.
کتاب صفات الشيعه للصدوق رحمه الله عن الرّضا عليه السّلام انّه قال: من
«1» مجمع البيان، جلد 2، صفحه 562.
جلد 4 صفحه 383
و الى اعداء اللّه فقد عادى اولياء اللّه و من عادى اولياء اللّه فقد عادى اللّه و حقّ على اللّه ان يدخله فى نار جهنّم. ايضا قال: انّ ممّن يتّخذ مودّتنا اهل البيت لمن هو اشدّ فتنة على شيعتنا من الدّجّال، فقلت يابن رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم بما ذا؟ قال: بموالاة اعدائنا و معاداة اوليائنا، انّه اذا کان کذلک اختلط الحقّ بالباطل و اشتبه الامر فلم يعرف مؤمن و منافق شيخ المحدثين صدوق رحمه اللّه روايت نموده به اسانيد خود از ابن فضّال که حضرت رضا عليه السّلام فرمود: هر که موالات کند دشمنان خدا را، پس بتحقيق معادات نموده دوستان خدا را. و هر که دشمنى نمايد دوستان خدا را، عداوت ورزيده با حق تعالى، و بر خدا لازم است که او را داخل جهنم فرمايد. و نيز آن حضرت فرمود: از کسانى که فرا گرفته مودت ما اهل بيت را، هر آينه کسى است که شديدتر باشد فتنه او از دجال. را وى عرض کرد: به چه سبب اى پسر رسول خدا؟ فرمود: به دوستى نمودن دشمنان ما، و دشمنى دوستان ما، بدرستى که وقتى چنين شد، مختلط شود حق به باطل، و مشتبه گردد امر، پس شناخته نشود مؤمن و منافق.