تفسیر روان جاوید

تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى) وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ هاجَرُوا وَ جاهَدُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ الَّذِينَ آوَوْا وَ نَصَرُوا أُولئِکَ هُمُ الْمُؤْمِنُونَ حَقًّا لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَ رِزْقٌ کَرِيمٌ (74) وَ الَّذِينَ آمَنُوا مِنْ بَعْدُ وَ هاجَرُوا وَ جاهَدُوا مَعَکُمْ فَأُولئِکَ مِنْکُمْ وَ أُولُوا الْأَرْحامِ بَعْضُهُمْ أَوْلى‌ بِبَعْضٍ فِي کِتابِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ بِکُلِّ شَيْ‌ءٍ عَلِيمٌ (75) ترجمه‌ و آنانکه ايمان آوردند و هجرت کردند و جهاد نمودند در راه خدا و آنانکه جاى دادند و يارى کردند آنگروه ايشانند گروندگان براستى مر ايشان را است آمرزش و روزى نيکو و آنانکه ايمان آوردند در زمان بعد و هجرت کردند و جهاد نمودند با شما پس آنگروه از شمايند و صاحبان قرابتها بعضى از ايشان سزاوارترند ببعضى در کتاب خدا همانا خداوند بهر چيزى دانا است. تفسير گفته‌اند آيه اول مدح مهاجر و انصار است بتحقّق و بروز ايمان از آنها بهجرت و جهاد و پذيرائى و يارى و نيز وعده مغفرت و نعيم جنت است براى ايشان و بنظر حقير بيان انحصار عنوان ايمان و هجرت و جهاد در راه خدا و جاى دادن و نصرت نمودن پيغمبر (ص) است باهل ايمان حقيقى نه صورى مانند کسانيکه بطمع جاه و مال اين اعمال را نموده بودند لذا در موقع اخذ غنيمت حاضر و در وقت جانبازى فرارى بودند و وعده مغفرت و رزق کريم هم مخصوص بآنها است و بنابر معنى اول براى اخراج متخلّفين از هجرت و جهاد و نگهدارى و نصرت ذکر شده و بنابر نظريّه حقير براى اخراج منافقين هر يک از دو فرقه مهاجر و انصار است و موضوع قضيّه عناوين کليّه است نه افراد خارجيّه تأمّل لازم است و آيه دوم براى تشريک کسانى است که بعد از هجرت ايمان آوردند و جهاد نمودند با سابقين در حکم اعمّ از موالات و مواخات و موارثت و معاونت و مواصلت و ساير احکام اسلام و ذيلا تصريح شده بآنکه صاحبان قرابت و رحميّت اولى بميراث و احکام اقارب خودشان هستند از ساير مسلمانان در کتاب الهى و حکم او و خداوند دانا است بتمام مصالح و مفاسد امور بندگان و احکامش بر وفق علم و حکمت است و گفته‌اند اين ذيل ناسخ آيات دالّه بر توارث بمعاقده و مواخات و هجرت است که سابقا اشاره شد و چون از امام صادق (ع) نقل شده که انفال و برائت يکسوره است ثواب قرائت هر دو در ذيل آنسوره ذکر خواهد شد انشاء اللّه تعالى.