اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ قالَتِ اليَهُودُ عُزَيرٌ ابنُ اللّهِ وَ قالَتِ النَّصاري المَسِيحُ ابنُ اللّهِ ذلِکَ قَولُهُم بِأَفواهِهِم يُضاهِؤُنَ قَولَ الَّذِينَ کَفَرُوا مِن قَبلُ قاتَلَهُمُ اللّهُ أَنّي يُؤفَکُونَ (30)
و گفتند يهود عزير پسر خدا است و گفتند نصاري مسيح پسر خدا است و اينکه گفتار اينها است که تشبّه پيدا کردند بگفتار کساني که کافر شدند پيش از آنها خداوند بکشد اينها را که چگونه افتراء ميبندند.
وَ قالَتِ اليَهُودُ عُزَيرٌ ابنُ اللّهِ شرح حال عزير گذشت در سوره بقره أَو کَالَّذِي مَرَّ عَلي قَريَةٍ آيه 261 که با برادرش با هم بدنيا آمدند و پس از پنجاه سال مرد و صد سال مرده بود سپس زنده شد و پنجاه سال ديگر با برادر زنده بود و با هم از دنيا رفتند که او فقط صد سال عمر کرد و برادرش دويست سال و اينکه قول يهود مورد تعجب نيست زيرا در تورات آنها آدم را پسر خدا ميگويند بلکه تمام يهود و نصاري را پسر او ميدانند گفتند نَحنُ أَبناءُ اللّهِ وَ أَحِبّاؤُهُ مائده آيه 21 و اگر يهود انکار اينکه قول را کردند که ما در حق عزير همچه دعوايي نداريم، جواب آنها اينست که اگر بعض آنها در دورههاي قبل قائل باشند کافيست بر صدق اينکه دعوي.
وَ قالَتِ النَّصاري المَسِيحُ ابنُ اللّهِ که قائل بسه خدا شدند اب و إبن و روح القدس ذلِکَ قَولُهُم بِأَفواهِهِم اينکه گفتار از دهان آنها صادر شده که يکي از امور موجب کفر آنها است و لو اسباب کفر آنها بسيار است.
يُضاهِؤُنَ قَولَ الَّذِينَ کَفَرُوا مِن قَبلُ ظاهرا مراد کساني باشند که قائل شدند که ملائکه دختران خدا هستند و در آيات بسياري باين موضوع اشاره دارد
جلد 8 - صفحه 208
فَاستَفتِهِم أَ لِرَبِّکَ البَناتُ وَ لَهُمُ البَنُونَ أَم خَلَقنَا المَلائِکَةَ إِناثاً وَ هُم شاهِدُونَ و الصافات آيه 149 أَم لَهُ البَناتُ وَ لَکُمُ البَنُونَ طور آيه 39 وَ يَجعَلُونَ لِلّهِ البَناتِ نحل آيه 59 أَصطَفَي البَناتِ عَلَي البَنِينَ و الصافات آيه 153 و غير اينها از آيات قاتَلَهُمُ اللّهُ خدا بکشد آنها را کنايه از شدت عذاب است نظر به اينکه در دنيا آخرين عذاب قتل است و در آخرت اشدّ عذاب بآنها متوجه ميشود.
أَنّي يُؤفَکُونَ افک دروغ بستن است آنها بخدا آنهم همچه دروغي اينست که مورد تعجب است بکلمه انّي يعني چگونه دروغي ميبندند بخداي متعال