تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّ کَثِيراً مِنَ الْأَحْبارِ وَ الرُّهْبانِ لَيَأْکُلُونَ أَمْوالَ النَّاسِ بِالْباطِلِ وَ يَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ وَ الَّذِينَ يَکْنِزُونَ الذَّهَبَ وَ الْفِضَّةَ وَ لا يُنْفِقُونَها فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَبَشِّرْهُمْ بِعَذابٍ أَلِيمٍ (34) يَوْمَ يُحْمى عَلَيْها فِي نارِ جَهَنَّمَ فَتُکْوى بِها جِباهُهُمْ وَ جُنُوبُهُمْ وَ ظُهُورُهُمْ هذا ما کَنَزْتُمْ لِأَنْفُسِکُمْ فَذُوقُوا ما کُنْتُمْ تَکْنِزُونَ (35)
ترجمه
اى آنانکه ايمان آورديد همانا بسيارى از علماء يهود و عباد نصارى هر آينه ميخورند مالهاى مردم را بباطل و بازميدارند از راه خدا و آنانکه دفينه مى‌کنند طلا و نقره را و انفاق نمى‌کنند آنرا در راه خدا پس مژده ده آنها را بعذابى دردناک
روز که افروخته شود آنها در آتش جهنم پس داغ کرده شود بآنها پيشانيهاشان و پهلوهاشان و پشتهاشان اينست آنچه دفينه کرديد براى خودتان پس بچشيد آنچه را که بوديد دفينه ميکرديد.
تفسير
احبار جمع حبر بمعنى عالم است و در علماء يهود استعمال ميشود و رهبان جمع راهب بمعنى عابد است و در روحانيون نصارى شايع شده و بسيارى از اين دو فرقه از رشوه در احکام و وساطت‌هاى بيجا و تخفيف شرايع و امثال اينها ارتزاق مينمايند و مانع ميشوند از آنکه مردم عوام از اين دو ملت قبول اسلام نمايند چون اسلام مردم بر ضرر دنيوى آنها تمام ميشود و غالبا منافع ساليانه آنها که از طرق حرام بدست آورده اند زائد بر مخارج آنها است لذا ذخيره مينمايند و همچنين مسلمانانيکه انفاق نميکنند از اموال خود مقدار واجب را از زکوة و خمس و ساير مصارف واجبه و ذخيره و دفينه
جلد 2 صفحه 577
مينمايند طلا و نقره را بايد آنها را بشارت داد بعذاب دردناک و لفظ بشارت که مراد از آن اخبار است براى طعنه بآنها است که انتظار خير از آنمال داشتند و ضمير در لا ينفقونها راجع بکنوز است که از يکنزون مستفاد ميشود و روز عذاب قيامت است که پولهاى طلا و نقره ذخيره شده را در آتش جهنم داغ مى‌کنند و بر پيشانى‌هاى گره زده بر روى فقير و مستحق و بر پهلوهاى منحرف از آنها و پشتهائى که بايشان نموده‌اند مى‌نهند و ميگويند اينها همانست که براى خودتان ذخيره نموده بوديد در دنيا بچشيد لذّت آنها را در امالى از پيغمبر (ص) روايت نموده که چون اين آيه نازل شد فرمود هر مالى که زکوة آن داده شده است کنز نيست اگر چه زير زمين باشد و هر مالى که زکوة آن داده نشده است کنز است اگر چه روى زمين باشد و در بعضى از روايات بدو هزار درهم و در بعضى بچهار هزار تقدير شده و شايد تفاوت بحسب حال اشخاص و بلاد و ازمان باشد و اللّه اعلم ..