اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
يا أَيُّهَا الَّذِين‌َ آمَنُوا ما لَکُم إِذا قِيل‌َ لَکُم‌ُ انفِرُوا فِي سَبِيل‌ِ اللّه‌ِ اثّاقَلتُم إِلَي الأَرض‌ِ أَ رَضِيتُم بِالحَياةِ الدُّنيا مِن‌َ الآخِرَةِ فَما مَتاع‌ُ الحَياةِ الدُّنيا فِي الآخِرَةِ إِلاّ قَلِيل‌ٌ (38)
اي کساني که ايمان آورده‌ايد چه سبب شده براي شما که زماني که گفته شود و دعوت شويد براي نفر في سبيل اللّه و جهاد با کفار تکان نميخوريد از جاي خود و بر زمين مي‌اندازيد سنگيني خود را آيا خوشنود هستيد بزندگاني دنيا و از آخرت صرف نظر کرده‌ايد پس نيست متاع زندگاني دنيا در قيامت مگر اندکي يا أَيُّهَا الَّذِين‌َ آمَنُوا خطاب بمؤمنين بمناسبت اينست که اقتضاء ايمان بخدا و رسول و قيامت اينست که يقين داشته باشد به اينکه مسئله جهاد فائز شدن باحدي الحسنيين است اگر کشته شود شهيد شده و بالاترين مقام انسانيست و مشمول وَ لا تَحسَبَن‌َّ الَّذِين‌َ قُتِلُوا فِي سَبِيل‌ِ اللّه‌ِ أَمواتاً بَل أَحياءٌ عِندَ رَبِّهِم يُرزَقُون‌َ آل عمران آيه 163 هستند و اگر کشتند دشمن بزرگ اسلام را از بين برده‌اند و عظمت اسلام را زياد کرده‌اند.
ما لَکُم إِذا قِيل‌َ لَکُم‌ُ قائل وجود مقدس نبوي صلّي اللّه عليه و آله و سلّم و امام و نواب خاص
جلد 8 - صفحه 219
آنها است و کلمه ماء استفهاميه دلالت دارد که هيچ سبب و موجبي براي ترک جهاد نيست جز ضعف ايمان يا عدم آن انفِرُوا فِي سَبِيل‌ِ اللّه‌ِ نفر براي جهاد است و نفر حرکت جماعتيست دسته دسته اثّاقَلتُم ثقل بمعني سنگيني است کنايه از سکون و ترک نفر است الي الارض مکان و محل سکونت خود.
أَ رَضِيتُم بِالحَياةِ الدُّنيا باين زندگاني دنياي دنيه فانيه که محفوف بهزار گونه بليات است دل خوش داشته‌ايد من الاخرة و از آن حيات طيبه دائميه آخرت چنانچه ميفرمايد مَن عَمِل‌َ صالِحاً مِن ذَکَرٍ أَو أُنثي وَ هُوَ مُؤمِن‌ٌ فَلَنُحيِيَنَّه‌ُ حَياةً طَيِّبَةً وَ لَنَجزِيَنَّهُم أَجرَهُم بِأَحسَن‌ِ ما کانُوا يَعمَلُون‌َ نحل آيه 99، صرف نظر کرديد چه عمل صالحيست بهتر از جهاد في سبيل اللّه.
فَما مَتاع‌ُ الحَياةِ الدُّنيا تمام نعم دنيويه از مأکول و ملبوس و منکوح و رياست و عزت و مسکن و مال و منال و غيرها في الاخرة در جنب نعم اخرويه و سعادت ابديه و جنت خلد نيست الّا قليل بلکه ميتوان گفت صفر است و مجرد خيال و وهم و لغو و لعب است وَ ما هذِه‌ِ الحَياةُ الدُّنيا إِلّا لَهوٌ وَ لَعِب‌ٌ وَ إِن‌َّ الدّارَ الآخِرَةَ لَهِي‌َ الحَيَوان‌ُ لَو کانُوا يَعلَمُون‌َ عنکبوت آيه 64.