تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
لا يَسْتَأْذِنُکَ الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ أَنْ يُجاهِدُوا بِأَمْوالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ وَ اللَّهُ عَلِيمٌ بِالْمُتَّقِينَ (44)
بعد از آن بيان فرمايد حال مؤمنين و منافقين را در استيذان:
لا يَسْتَأْذِنُکَ الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ: طلب اذن ننمايد تو را
ج5، ص 106
کسانى که ايمان دارند به خدا و روز قيامت. أَنْ يُجاهِدُوا بِأَمْوالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ: در آنکه جهاد کنند به مالها و نفسهاى خود براى آنکه چون بينند تو مهياى جهاد و با دشمنان خدا محاربه نمائى، ايشان دانند که بر آنها واجب است جهاد، پس محتاج به اذن و اجازه نيستند و مخلصين آنها مبادرت نمايند در جهاد و متوقف به اذن نباشند فضلا از اينکه استيذان در تخلف نمايند. وَ اللَّهُ عَلِيمٌ بِالْمُتَّقِينَ: و خداوند متعال عالم است به پرهيزکاران که کى حقيقتا تقوى دارد، يا کى ندارد.
حاصل آنکه: اين اشراط و اعلام براى تو بايد، تا اينان را بشناسى و الّا من به احوال جمله و تفصيل و نهان و آشکارا و نيک و بد، عالم هستم. ابن عباس گويد: اين تعيير است نسبت به منافقين وقتى که طلب اذن نمودند در قعود از جهاد. و عذر است براى مؤمنين در قوله «لَمْ يَذْهَبُوا حَتَّى يَسْتَأْذِنُوهُ» و معنى آنکه خارج نکرد منافقين را از صفت متقين مگر که ذات احديت مىدانست به علم ازلى که منافقين از متقين نيستند. لکن علم الهى موجب، و سبب خروج آنها نشد، بلکه سوء اختيار آنها به اعراض از ايمان، و اقبال به کفر.