تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
لا يَسْتَأْذِنُکَ الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ أَنْ يُجاهِدُوا بِأَمْوالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ وَ اللَّهُ عَلِيمٌ بِالْمُتَّقِينَ (44) إِنَّما يَسْتَأْذِنُکَ الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ وَ ارْتابَتْ قُلُوبُهُمْ فَهُمْ فِي رَيْبِهِمْ يَتَرَدَّدُونَ (45)
ترجمه
اذن نمىخواهند از تو کسانيکه ميگروند بخدا و روز بازپسين که جهاد کنند بمالهاشان و جانهاشان و خدا دانا است بپرهيزکاران
جز اين نيست که اذن ميخواهند از تو کسانيکه نميگروند بخدا و روز بازپسين و در شک افتاده است دلهاشان پس آنها در شکشان سر گردان ميگردند.
تفسير
بعضى گفتهاند مراد آنستکه کسانيکه راغب بعمل خير و ساعى در اعلاء کلمه توحيدند و داراى ايمان کاملند در امر جهاد رخصت نمىطلبند از تو چون ميدانند خدا رخصت داده و حاجت برخصت پيغمبر (ص) ندارد و بعضى گفتهاند مراد آنستکه رخصت نمىطلبند در ترک جهاد براى کراهت از مجاهده و بنابر اين تقدير کلام لا يستأذنک الّذين آمنوا فى التخلّف عن الجهاد کراهة ان يجاهدوا است و معنى اوّل الطف و احسن و اسلم است از تقدير و معنى دوم اقرب بواقع و انسب بآيات سابقه و لا حقه است و خداوند اين قبيل اشخاص با تقوى را ميشناسد و ايشانرا باجر اعمالشان در دنيا و آخرت ميرساند فقط کسانى اذن مىطلبند براى تخلّف از جهاد که ايمان کامل ندارند بخدا و روز جزا بلکه درشکند و با اينحال متحيّر ميگردند ميخواهند هم جان و مالشان محفوظ باشد هم در زمره اهل ايمان محسوب شوند و از فوائد دنيوى و اخروى آنها بهرهمند گردند و اطمينان بوعده نصرت دنيوى و ثواب اخروى ندارند مانند اهل ايمان کامل که بطوع و رغبت مبادرت بجهاد مينمايند لذا ميگردند وسيله براى تحصيل غرض خودشان بدست بياورند و بهترين وسائل اذن است که خدا داده است