اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
صِبغَةَ اللّه‌ِ وَ مَن أَحسَن‌ُ مِن‌َ اللّه‌ِ صِبغَةً وَ نَحن‌ُ لَه‌ُ عابِدُون‌َ (138)
(اينکه ايمان رنگ آميزي الهي است و کيست که از جهت رنگ آميزي نيکوتر از خدا باشد «چه رنگي نيکوتر از رنگ خدايي است» و ما مر او را پرستندگانيم) صبغة بمعناي نوع از صبغ بمعني رنگ زدن و صبّاغ بمعني رنگ زن است و رنگ داراي معني وسيعي است که از رنگ ظاهري به انواع و اقسام آن تا رنگهاي باطني از ايمان و عقائد و صفات و اخلاق و ملکات را شامل ميشود که گفته‌اند (الالفاظ موضوع للمعاني العامّه) گفته ميشود فلاني رنگ ايمان و يا رنگ کفر بخود گرفته و امثال اينها، و مراد از صبغة در آيه همان ايمان بمطالب مذکوره در دو آيه قبل است و اضافه آن بخدا يا از قبيل اضافه بفاعل است يعني اينکه رنگ ايمان را پروردگار عالم بمؤمنين زده است و او براي مؤمنين انتخاب نموده که إِن‌َّ الدِّين‌َ عِندَ اللّه‌ِ الإِسلام‌ُ«1» و البته رنگي را که خدا انتخاب کند بهترين رنگها است.
وَ مَن أَحسَن‌ُ مِن‌َ اللّه‌ِ صِبغَةً و يا از قبيل اضافه انتسابيه مانند کلمة اللّه و روح اللّه و نحو اينها، يعني رنگ ايمان منتسب بخداست و رنگي که منتسب بخدا باشد بهترين رنگهاست، از رنگهاي ديگري که منتسب به شيطان و هواي نفس و نحو اينها ميباشد چنانچه ميفرمايد أَ فَرَأَيت‌َ مَن‌ِ اتَّخَذَ إِلهَه‌ُ هَواه‌ُ«2» و ميفرمايد وَ مَن أَضَل‌ُّ مِمَّن‌ِ اتَّبَع‌َ هَواه‌ُ بِغَيرِ هُدي‌ً مِن‌َ اللّه‌ِ«3» و نصب صبغة يا براي اينست که بدل از ملت ابراهيم است يا مفعول مطلق محذوف العامل که بفاعل خود اضافه شده است.
1- سوره آل عمران آيه 17
2- سورة الفرقان آيه 45
3- سورة القصص آيه 50
جلد 2 - صفحه 219
يعني هذا الايمان المذکور صبغة صبغنا اللّه بها، و جمله وَ مَن أَحسَن‌ُ مِن‌َ اللّه‌ِ صِبغَةً بمنزله تعليل براي جمله اول است يعني چون خدا بهترين صباغ و رنگ الهي بهترين صبغة است، ما باين صبغة رنگ زده شده‌ايم و جمله وَ نَحن‌ُ لَه‌ُ عابِدُون‌َ نتيجه مرتب بر آنست يعني چون ما رنگ الهي بخود گرفته‌ايم تنها او را پرستش ميکنيم نه شيطان و هواي نفس را