تفسیر روان جاوید

تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى) إِنَّمَا الصَّدَقاتُ لِلْفُقَراءِ وَ الْمَساکِينِ وَ الْعامِلِينَ عَلَيْها وَ الْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَ فِي الرِّقابِ وَ الْغارِمِينَ وَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ ابْنِ السَّبِيلِ فَرِيضَةً مِنَ اللَّهِ وَ اللَّهُ عَلِيمٌ حَکِيمٌ (60) ترجمه‌ جز اين نيست که صدقه‌ها براى فقيران است و درماندگان و کارکنان بر آن و کسانيکه الفت گرفته دلهاشان و در آزادى بندگان و مقروضان و در راه خدا و مسافر در راه مانده فرض شده فرض شدنى از خدا و خدا داناى درست کار است. تفسير زکوة واجب که بر شتر و گاو و گوسفند و طلا و نقره و گندم و جو و خرما و کشمش تعلق ميگيرد با شرايطى که در کتب فقهيّه ذکر شده منحصر است مصارف آن در هشت مصرف که در آيه شريفه ذکر شده است اول فقراء و آنها کسانى هستند که مالک مخارج ساليانه خودشان نيستند و قوّه تحصيل آنرا بتدريج هم ندارند دوم مساکين و آنها کسانى هستند که حالشان از فقرا بدتر است مانند سائل و عاجز و زمينگير فقير سوم عمّال جمع‌آورى زکوة از قبل پيغمبر (ص) و امام (ع) و نواب اويند چهارم کفار و مسلمانان سست اعتقادند براى تأليف قلوب آنها بجهاد و اسلام پنجم صرف در آزادى بندگانى که در زحمت و مشقتند ششم کسانى هستند که براى مصارف مشروعه خود قرض‌دار شدند و متمکن از پرداخت نيستند اگر چه فقير هم نباشند هفتم کليّه خيرات است خصوص در ترويج دين هشتم کسانى هستند که در غربت بفقر مبتلا شده‌اند اگر چه در وطن غنى باشند بشرط آنکه سفرشان مباح باشد و نتوانند قرض کنند و نيز از براى هر يک از مصارف مذکوره شرائطى است که در کتب فقهيّه ذکر شده است و اجمالش آنستکه بايد گيرنده زکوة غير از صنف چهارم شيعه اثنى عشرى باشد و زکوة را صرف در معصيت ننمايد و عيال واجب النّفقه دهنده زکوة نباشد و سيّد نباشد اگر دهنده عام باشد بتفصيليکه در محلّ خود بيان شده است و حق آنستکه دهنده ميتواند بهر يک از افراد مصارف مذکوره غير از عمّال زکوة تمام زکوة خود را برساند و لازم نيست تقسيم بر مصارف هشت‌گانه يا افراد موجوده هر صنفى از آنها نمايد اگر چه بهتر است و خداوند عالم بمصالح عباد است و احکامش بر وفق مصلحت و حکمت است.