اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
يَحلِفُون‌َ بِاللّه‌ِ لَکُم لِيُرضُوکُم وَ اللّه‌ُ وَ رَسُولُه‌ُ أَحَق‌ُّ أَن يُرضُوه‌ُ إِن کانُوا مُؤمِنِين‌َ (62)
قسم ميخورند اينکه جماعت بقسم جلاله باللّه براي اينکه شما مؤمنين را از خود راضي کنند و حال آنکه خدا و رسول سزاوارتر هستند از اينکه راضي کنند اگر بوده باشند مؤمنين.
سه قسم ترضيه داريم 1- ترضيه مؤمنين و آنها چون خبر از نيّات و بواطن اينها ندارند و فقط بظاهر نظر دارند اينها رفتند نزد مؤمنين يَحلِفُون‌َ بِاللّه‌ِ قسم خوردند بقسم جلاله که ما هم مؤمن باللّه و بالرسول هستيم و معذور از خروج بوديم لِيُرضُوکُم تا مؤمنين معامله ايمان با آنها کنند و بخود راه دهند.
2- ترضيه خداوند است که از بواطن و نيّات آنها خبر دارد بايد حقيقة نادم و تائب شوند و اينکه الزم است که از عذاب الهي نجات يابند و توبه آنها را قبول فرمايد لذا ميفرمايد و اللّه و تقديرش و اللّه احق ان يرضوه.
3- ترضيه رسول است که از آن حضرت تمنّي کنند که براي آنها استغفار کند و از خدا تمنّاي عفو نمايد بعد از آني که خداوند برسولش از نيات و بواطن آنها خبر داده و نزد آن حضرت مکشوف شده مثل ابناء يعقوب بعد از کشف حال آنها که گفتند استَغفِر لَنا لذا ميفرمايد وَ رَسُولُه‌ُ أَحَق‌ُّ أَن يُرضُوه‌ُ نکته- چرا نفرمود ان يرضوهما سرّش تقدير بود نظير قول شاعر (نحن بما عندنا و انت بما عندک راض و الرأي مختلف) تقديرش نحن بما عندنا راضون و انت بما عندک راض، و اينکه اختصار يک نوع از بلاغت است زيرا نحوه ترضيه خدا و ترضيه رسول مختلف است و اگر فرموده بود ان يرضوهما دلالت نداشت چنانچه
جلد 8 - صفحه 254
در شعر هم بما عندنا و بما عندک مختلف است.
إِن کانُوا مُؤمِنِين‌َ يعني مؤمنين بآنها بگويند که اگر اينکه اظهاري که ميکنيد حقيقت دارد و واقعا مؤمن هستيد برويد خدا و رسول را راضي کنيد ما هم هر که را که خدا و رسول از او راضي باشند راضي هستيم و اگر ايمان نداريد و خدا و رسول از شما راضي نيستند و تائب نميشويد و طلب استغفار نميکنيد ما مؤمنين هم از کسي که خدا و رسول از او راضي نباشند از او راضي نيستيم و بر اينکه اظهار شما و قسمهاي شما قسم جلاله اثر بار نميکنيم.