تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
لا تَعْتَذِرُوا قَدْ کَفَرْتُمْ بَعْدَ إِيمانِکُمْ إِنْ نَعْفُ عَنْ طائِفَةٍ مِنْکُمْ نُعَذِّبْ طائِفَةً بِأَنَّهُمْ کانُوا مُجْرِمِينَ (66)
ترجمه
عذر نخواهيد بتحقيق کافر شديد بعد از ايمانتان اگر عفو کنيم گروهى از شما را عذاب مىکنيم گروهى را براى آنکه آنها بودند گناهکاران.
تفسير
قمّى ره از امام باقر (ع) نقل نموده که اينها مؤمنانى بودند صادق در ايمان ولى بعد شک کردند و منافق شدند و چهار نفر بودند و مراد از طائفه که مورد عفو شدند يکى از آنها است که مختبر بن الحمير بود و او اقرار بگناه نمود و توبه کرد و به پيغمبر (ص) عرض کرد که اسم من موجب هلاکت من شد و آنحضرت اسم او را عبد اللّه بن عبد الرحمن گذارد و از خدا خواست که شهيد شود و معلوم نشود کجا شهيد شده و در روز جنگ يمامه کشته شد و کسى ندانست کجا کشته شده پس آن يکنفر مورد عفو گرديد و خلاصه ظاهر آيه شريفه آنستکه بىفائده عذر خواهى نکنيد دروغ شما واضح شد و کفر شما ظاهر گرديد بعد از اظهار ايمان از شما و تمام شما موّفق بتوبه نمىشويد اگر بعضى از شما توبه کنند و مشمول عفو شوند بعضى ديگر بر کفر و نفاق باقى خواهند بود تا بميرند و بعذاب الهى گرفتار شوند يا در دنيا هم بسزاى خودشان برسند و طائفه در لسان عرب گاهى بر يکنفر اطلاق ميشود و در قرآن در غير اين مورد هم استعمال شده چنانچه در قول خداوند و ليشهد عذابهما طائفة من المؤمنين فرمودهاند بحضور يکنفر از اهل ايمان هم اکتفا ميشود و بعضى ان يعف بصيغه مجهول مغايب و تعذب بصيغه مجهول مغايبه و رفع طائفه قرائت نمودهاند.