تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) وَعَدَ اللَّهُ الْمُنافِقِينَ وَ الْمُنافِقاتِ وَ الْکُفَّارَ نارَ جَهَنَّمَ خالِدِينَ فِيها هِيَ حَسْبُهُمْ وَ لَعَنَهُمُ اللَّهُ وَ لَهُمْ عَذابٌ مُقِيمٌ (68) ج5، ص 139 وَعَدَ اللَّهُ الْمُنافِقِينَ وَ الْمُنافِقاتِ وَ الْکُفَّارَ: وعده فرموده است خداى تعالى مردان منافق و زنان منافق و کافران از مرد و زن را. نارَ جَهَنَّمَ‌: آتش جهنم. خالِدِينَ فِيها: در حالتى که دائم و ثابت و جاويد باشند در آن آتش. هِيَ حَسْبُهُمْ‌: آن آتش بس است ايشان را براى عقوبت و جزاء. در اين دليل است بر عظم عذاب جهنم، زيرا چون در آيه سابقه بيان فرمود مجازات ايشان را به ترک و واگذاشتن، تأکيد فرمود اين وعيد را به ضم منافقين و منافقات به کفار و وعيد به آتش جهنم؛ و شکى نيست که آتش دائمى الى الابد از اعظم عقوبات است، پس شدت و غايت عذاب را به ابلغ وجه بيان فرمايد: «هِيَ حَسْبُهُمْ» يعنى اين عقوبت کافى است براى ايشان. بعد ملحق فرمايد به اين عقوبت شديده، اهانت و مذمت و لعنت را که: وَ لَعَنَهُمُ اللَّهُ‌: و دور فرموده است خداوند متعال ايشان را از رحمت واسعه خود و خوار و ذليل گردانيده آنها را به سبب سوء اختيارشان. وَ لَهُمْ عَذابٌ مُقِيمٌ‌: و مر ايشان را است در آخرت عذابى پاينده که انقطاع نخواهد يافت. يا در دنيا عذابى هميشه دارند که آن تعب نفاق و رنج حسد و ترس رسوائى است. فى الکافى باسناده عن ابى عبد اللّه عليه السّلام قال: قال رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله: مثل المنافق مثل جذع النّخل اراد صاحبه ان ينتفع به فى بعض بنائه فلم يستقم له فى الموضع الّذى اراد فحوّله فى موضع اخر فلم يستقم له فکان اخر ذلک ان احرقه بالنّار. در کافى شريف از حضرت صادق عليه السّلام مروى است که پيغمبر اکرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فرمود: مثل منافق مانند شاخه درخت خرما است که مى‌خواهد صاحب آن انتفاع برد به آن شاخه به نصب در بناى خود، پس استقامت در آن موضع نيابد، به محل ديگر نقل کنند، ايضا در آن مکان هم قرار نگيرد، آخر الامر او را بسوزاند. تشبيه نيکوئى است براى منافق که به جهت‌ ج5، ص 140 عدم استقامتش، مانند شاخه خرما صلاحيت براى چيزى نخواهد داشت مگر آتش جهنم.