تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
وَ الْمُؤْمِنُونَ وَ الْمُؤْمِناتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِياءُ بَعْضٍ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ يَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْکَرِ وَ يُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَ يُؤْتُونَ الزَّکاةَ وَ يُطِيعُونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ أُولئِکَ سَيَرْحَمُهُمُ اللَّهُ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَکِيمٌ (71) وَعَدَ اللَّهُ الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِناتِ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ خالِدِينَ فِيها وَ مَساکِنَ طَيِّبَةً فِي جَنَّاتِ عَدْنٍ وَ رِضْوانٌ مِنَ اللَّهِ أَکْبَرُ ذلِکَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ (72)
ترجمه
مردان مؤمن و زنان مؤمنه بعضى از آنها دوستان بعض ديگرند امر مىکنند بکار خوب و نهى مىکنند از کار بد و بپا ميدارند نماز را و ميدهند زکوة را و اطاعت مىکنند خدا و پيغمبرش را آنگروه زود باشد که رحمت کند ايشان را خدا همانا خداوند غالب درست کردار است
وعده داد خدا مردان مؤمن و زنان مؤمنه را بهشتهائيکه ميرود در آنها نهرها جاودانيانند در آن و منزلهاى پاکيزه در باغهاى جاويدان و خوشنودى از خدا بزرگتر است اين است آن کاميابى بزرگ.
تفسير
در مقابل سنخيّت اهل نفاق و کفر با يکديگر که در آيات سابقه بيان شد سنخيّت و اتّحاد و دوستى اهل ايمان است از مرد و زن با يکديگر بدليل آنکه همه طالب و مروّج يک مقصودند امر ميکنند بکار خوب شرعى و عقلى و نهى ميکنيد از کار بد عقلى و شرعى و سعى مىکنند در اقامه نماز و از دادن زکوة بخل نمىکنند و اطاعت پيغمبر را اطاعت خدا ميدانند و از حکم او تخلّف نمىنمايند و خداوند هم مسلّما رحمت خود را در دنيا و آخرت از ايشان دريغ نميفرمايد چون سين مؤکّد وقوع فعل مضارع است و خدا داراى عزّت تامّه است کسى نميتواند مانع از نفوذ اراده او شود و افعالش محکم و متين و مطابق باصلاح عامّه است و در مجمع از پيغمبر (ص) نقل نموده که عدن خانه خدا است که کسى آنرا نديده و بقلب بشرى خطور نکرده سکونت نميکنند در آن مگر سه گروه انبياء و صدّيقان و شهداء خداوند ميفرمايد خوشا بحال کسانيکه داخل در آن خانه ميشوند و در خصال از آنحضرت نقل نموده که کسيکه خوش داشته باشد که زندگى کند مانند زندگى من و بميرد مانند مردن من و سکونت کند در بهشت من آن بهشتيکه خدا که پروردگار من است بمن وعده فرموده که باغهاى جاودان سبز و خرّمى است که درخت هاى آنرا خداوند بدست خود کاشته و بعد فرموده بشو آنطور که من ميخواهم و شده پس بايد دوست بدارد على بن أبي طالب و ذرّيّه او را بعد از او و از امير المؤمنين (ع) روايت شده است که يک نفر يهودى پرسيد از آن حضرت که مسکن پيغمبر شما از بهشت کجا است جواب فرمود اعلى درجات و اشرف مقامات آن که جنّات عدن است و يهودى قسم خورد که راست است و همان است که موسى املاء نمود و هرون نوشت رزقنا اللّه بولايتهم
جلد 2 صفحه 601
انشاء اللّه تعالى و با همه اين تفصيلات ذرّه از خوشنودى خدا برتر و بالاتر و بزرگتر از تمام اين مراتب و مقامات و درجات است چون آن وسيله تمام سعادات و موجب هر فوز و فلاح و کاميابى و نجاح است و سبب وصول بدار کرامت اوست که اکبر و اعظم ثوابهاى آخرت است ..