اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
فَلَمّا آتاهُم مِن فَضلِه‌ِ بَخِلُوا بِه‌ِ وَ تَوَلَّوا وَ هُم مُعرِضُون‌َ (76)
پس چنانچه خداوند بآنها عنايت فرمود از فضل خود بخل کردند بآن و پشت کردند و آنها اعراض نمودند.
نوع مردم در زمينه ابتلاء و سختي و شدّت و تنگدستي يک تصميماتي و نذوري و عهودي ميکنند که اگر نجات پيدا کردند چنين و چنان کنند و پس از نجات پشيمان ميشوند و عمل نميکنند چه رسد بمنافقي که اصلا با اينکه همه معجزات و ادله و براهين ايمان نياورده و از ترس جانش اظهار ايمان ميکند کجا بمجرد اينکه يک مالي بدست آورد اينکه بنده صالح ميشود و بذل مال در راه خدا ميکند و صدقه ميدهد قلب که سياه و قساوت دارد کجا قابل هدايت ميشود لذا ميفرمايد فَلَمّا آتاهُم مِن فَضلِه‌ِ و دنيا بآنها رويي نشان داد طغيان و سرکشي آنها بيشتر
جلد 8 - صفحه 274
ميشود إِن‌َّ الإِنسان‌َ لَيَطغي أَن رَآه‌ُ استَغني علق آيه 6.
بَخِلُوا بِه‌ِ بخل از صفات خبيثه است حتي در خبر دارد
(البخل شجرة في النار اغصانها متدلية فمن تمسک بغصن منها يجره الي النار)
و نيز دارد
(شاب سخي مراهق في الذنوب اقرب الي اللّه من عابد بخيل)
و البته مراد بخل در واجبات است و در مورد آيه علاوه از عقوبت بخل عقوبت خلف عهد هم دارد مضافا بعقوبات ديگر که تولّوا تولّي پشت کردن است و مراد باحکام دين بلکه باصل دين که حتي نفاق و اسلام ظاهري خود را حفظ نکردند زيرا اگر حفظ ميکردند بظواهر اسلام عمل ميکردند وَ هُم مُعرِضُون‌َ اعراض از دين و خدا و رسول و مسلمين که از اينکه دسته خارج شدند و بکفر اولي برگشتند.