تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) أَ لَمْ يَعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ سِرَّهُمْ وَ نَجْواهُمْ وَ أَنَّ اللَّهَ عَلاَّمُ الْغُيُوبِ (78) پس بر سبيل توبيخ مى‌فرمايد: أَ لَمْ يَعْلَمُوا: آيا نمى‌دانند منافقان. أَنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ سِرَّهُمْ‌: بتحقيق حق تعالى مى‌داند آنچه مخفى است در نفوس ايشان و نهان است در قلوب آنان از نفاق و خلف عهد و وعده. وَ نَجْواهُمْ‌: و مى‌داند آنچه آهسته به يکديگر گويند و نجوى نمايند با هم که اين زکات جزيه است. وَ أَنَّ اللَّهَ عَلَّامُ الْغُيُوبِ‌: و آيا نمى‌دانند بتحقيق خداى متعال داننده نهانها و پوشيده‌ها است، يعنى مى‌داند هر آنچه غائب است از احساس و ادراک بندگان از موجود يا معدوم به هر وجهى که صحيح باشد علم به آن به عبارت اخرى، ذات احديت حق تعالى، عالم است به احاطه علميه ازليه به تمام مغيبات مخفيه از ادراکات بشر. ج5، ص 156 پس از نزول اين سه آيه، يکى از خويشان ثعلبه حاضر بود نزد او رفته گفت: واى بر تو، اى ثعلبه، سه آيه در باره تو آمده که دلالت بر خلف عهد و بخل و نفاق تو نمايد. ثعلبه خدمت پيغمبر آمده عرض کرد: به هر وجه فرمائى من صدقه حاضر نمايم، و به هر کس خواهى، بذل فرما. حضرت فرمود: چون تو زکات را جزيه گفته‌اى صدقه تو را قبول نکنم. برخاست، خاک بر سر، و فرياد کنان رفت. پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله فرمود: هر چه گفتم در فقر صابر، و طلب غنا مکن، قبول نکردى، لا جرم به اين قضيه مبتلا شدى. پس مأيوس و منکوب به محل خود برگشت. به همان نزديکى، پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله رحلت فرمود، و در زمان خلافت ابو بکر و عمر صدقات را آورد، گفتند: چون پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله قبول نفرمود ما نيز قبول نخواهيم کرد. و به زمان عثمان به دار الجزا رفت. اين است عاقبت اکتفا ننمودن به کفاف و طلب زيادتى. قناعت توانگر کند مرد را خبر کن حريص جهانگرد را خدا را ندانست و طاعت نکرد که بر، بخت و روزى قناعت نکرد