تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
الَّذِينَ يَلْمِزُونَ الْمُطَّوِّعِينَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ فِي الصَّدَقاتِ وَ الَّذِينَ لا يَجِدُونَ إِلاَّ جُهْدَهُمْ فَيَسْخَرُونَ مِنْهُمْ سَخِرَ اللَّهُ مِنْهُمْ وَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ (79)
ترجمه
آنانکه عيب مىکنند متبرّعان از مؤمنان را در صدقهها و کسانيرا که نمىيابند مگر بقدر قوّه خودشان پس استهزاء ميکنند ايشان را استهزاء ميکند خدا آنها را و براى آنها عذابى است دردناک.
تفسير
قمى ره فرموده سالم بن عمير انصارى يک صاع خرما آورد و بحضرت رسول عرض کرد ديشب آب کشى کردم تا دو صاع خرما تحصيل نمودم يک صاع براى خود گذاردم و صاع ديگر را قرض مىدهم بخدا پيغمبر (ص) فرمود صدقه او را روى ساير صدقات ريختند پس منافقان استهزاء کردند و گفتند اگر خدا غنى بود اين يک صاع را ميخواست چه کند ولى او خواست اسم خود را در زمره صدقه دهندگان محسوب دارد پس اين آيه نازل شد و بعضى گفتهاند چند نفر از اصحاب اموال زيادى در غزوه تبوک براى اعانت در تجهيز لشگر بعنوان صدقه آوردند و ابو عقيل انصارى يک صاع خرما آورد و به بيانيکه ذکر شد معذرت خواست و منافقان متّهم نمودند آنها را برياء و توهين کردند از او باستهزاء پس نسبت بزياد دهندگان و کم دهنده ياوهگوئى کردند و اين آيه نازل شد و مطوعين در اصل متطوعين بوده و تطوع هر فعلى است که فاعل آن مستحق مدح شود و تارک آن مورد مذمت نگردد مانند مستحب و جهد بضم قوّت و طاقت است و در عيون از حضرت رضا (ع) نقل نموده که سخريّه خدا از آنها مجازات نمودن آنها است بجزاء سخريه و صدقه مالى است که براى رضاى خدا داده شود و اختصاص بزکوة ندارد ..