اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ لا تُصَل‌ِّ عَلي أَحَدٍ مِنهُم مات‌َ أَبَداً وَ لا تَقُم عَلي قَبرِه‌ِ إِنَّهُم کَفَرُوا بِاللّه‌ِ وَ رَسُولِه‌ِ وَ ماتُوا وَ هُم فاسِقُون‌َ (84)
و نماز نگذار بر احدي از آنها که از دنيا رفتند و مردند و سر قبر آنها تشريف نبر محققا اينها کافر شدند بخدا و رسول خدا و مردند در حالي که فاسق بودند مسئلة- تجهيزات ميت از غسل و کفن و نماز و دفن خاص بميت مؤمن اثني عشري است، و اما ميت کافر و منافق و مشرک هيچ احترامي ندارد و لذا پيغمبر صلّي اللّه عليه و آله و سلّم در غزوات اجساد شهداء را ميآوردند نماز ميگذارد و امر بدفن ميفرمود ولي چون شهيد غسل و کفن لازم ندارد با همان لباس شهادت دفن ميشدند، و اما اجساد کفار را در بيابان ميگذاردند تا سباع صحرايي و طيور هوايي و حشرات ارضي آنها را پاره کنند و اکل کنند و از بين ببرند، بلي اجساد مسلم غير مؤمن براي حفظ صورت اسلام غسل و کفن و نماز و دفن دارد لکن در نمازش پس از تکبير چهارم که بايد طلب مغفرت و دعاء در حق ميت کرد در اجساد آنها بايد لعن و طلب عذاب نمود و از اينکه جهت است که حضرت زين العابدين وقتي چشم مبارکش بجسد پدر بزرگوارش افتاد نزديک شد روح از بدنش خارج شود و گفتند که فرمود گويا اينکه جماعت ما را مسلمان نميدانند.
و اما خوارج و نصاب و غلات شيعه که نجس و کافرند همان حکم کافر را دارند لذا خداوند در اينکه آيه ميفرمايد وَ لا تُصَل‌ِّ عَلي أَحَدٍ مِنهُم مات‌َ أَبَداً و اينکه هم براي رفع توقع بعض منتسبين باين منافقين است که ايمان آورده بودند که حضرت بر جنازه آنها نماز گذارد و بالاي قبر آنها در حق آنها دعاي خير کند لذا ميفرمايد وَ لا تَقُم عَلي قَبرِه‌ِ و اينکه خطاب اگر چه بآن حضرت است لکن تکليف عام است بر تمام مؤمنين، سپس علت اينکه حکم را بيان ميفرمايد إِنَّهُم کَفَرُوا بِاللّه‌ِ وَ رَسُولِه‌ِ و اينکه اگر چه در مورد منافقين متخلفين نازل شده لکن علت
جلد 8 - صفحه 284
منصوصه هم معمم است و هم مخصص مثل (الخمر حرام لانّه مسکر) دلالت بر حرمت هر مسکري ميکند، و اينکه جمله هم دلالت بر جميع طبقات کفار دارد و براي رفع توهم که کسي نگويد اينها بعد از تخلف محتمل است تائب شده باشند و ايمان آورده باشند ميفرمايد وَ ماتُوا وَ هُم فاسِقُون‌َ که با حال کفر مردند و گفتيم فاسق در قرآن غالبا اطلاق بر کافر ميشود.