اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
يَحلِفُون‌َ لَکُم لِتَرضَوا عَنهُم فَإِن تَرضَوا عَنهُم فَإِن‌َّ اللّه‌َ لا يَرضي عَن‌ِ القَوم‌ِ الفاسِقِين‌َ (96)
قسم ياد ميکنند براي شما مؤمنين تا اينکه شما از آنها راضي شويد پس اگر شما راضي شويد از آنها پس محققا خداوند راضي نميشود از قومي که فاسق هستند اينکه آيه شريفه در مقام بيان اينست که مبادا احدي از مؤمنين از کافر و منافق و غير مؤمن راضي و خشنود باشد زيرا يکي از شرائط ايمان بلکه داخل در ايمان بلکه حقيقت ايمان مسئله تولّي و تبرّي است حتي در خبر است از امام پرسيدند که
(هل الحب‌ّ و البغض من الايمان فقال هل الايمان الّا الحب‌ّ و البغض)
تنبيه- اصل حب‌ّ و بغض امر قلبي است و جزو عقائد است و داخل در ايمان است، دوستي خدا و دوستان خدا از انبياء و ملائکه و اوصياء انبياء و مؤمنين و دشمني با دشمنان خدا از مشرکين و منافقين و کافرين و معاندين و دشمني دشمنان دوستان خدا مَن کان‌َ عَدُوًّا لِلّه‌ِ وَ مَلائِکَتِه‌ِ وَ رُسُلِه‌ِ وَ جِبرِيل‌َ وَ مِيکال‌َ فَإِن‌َّ اللّه‌َ عَدُوٌّ لِلکافِرِين‌َ بقره آيه 92، و غير از اينکه از آيات.
و اما ترتيب آثار محبت و عداوت در خارج از فروع دين است و از واجبات شرعي است چنانچه شمردند: نماز، روزه، خمس، زکاة، حج، جهاد، امر بمعروف و نهي از منکر و تولّي و تبرّي.
يَحلِفُون‌َ لَکُم شما مؤمنين را قسم ميدهند لِتَرضَوا عَنهُم که شما از آنها راضي شويد فَإِن تَرضَوا عَنهُم يعني هرگز از آنها راضي نشويد که اگر از آنها راضي شويد بدانيد فَإِن‌َّ اللّه‌َ لا يَرضي عَن‌ِ القَوم‌ِ الفاسِقِين‌َ و کسي را که خدا از او راضي نباشد و عداوت داشته باشد بايد مؤمن کمال عداوت را داشته باشد و از او بيزاري بجويد چنانچه در حق ابراهيم عليه السّلام نسبت بعمويش که تعبير بپدر در قرآن فرموده نظر به اينکه شوهر مادر او بود و در دامن او بزرگ شده بود خطاب پدر
جلد 8 - صفحه 297
ميکرد خداوند ميفرمايد فَلَمّا تَبَيَّن‌َ لَه‌ُ أَنَّه‌ُ عَدُوٌّ لِلّه‌ِ تَبَرَّأَ مِنه‌ُ همين سوره آيه 115، و مکرر گفته‌ايم که فاسق اطلاق بر مشرک و منافق و کافر و معاند و مطلق غير مؤمن حتي بر مؤمن عاصي ميشود بلي از جهت ايمانش محبوب الهي است و از جهت عمل مبغوض مگر آمرزيده شود.