اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
ما کان‌َ لِلنَّبِي‌ِّ وَ الَّذِين‌َ آمَنُوا أَن يَستَغفِرُوا لِلمُشرِکِين‌َ وَ لَو کانُوا أُولِي قُربي مِن بَعدِ ما تَبَيَّن‌َ لَهُم أَنَّهُم أَصحاب‌ُ الجَحِيم‌ِ (113)
نيست از براي نبي‌ّ صلّي اللّه عليه و آله و سلّم و از براي مؤمنين اينکه طلب مغفرت کنند براي مشرکين و لو خويشاوند باشند بعد از آني که بر آنها معلوم و مبين شد که اينها اهل جهنم هستند اينکه حکم اختصاص بخصوص استغفار نيست بلکه شامل جميع دعوات خيريه ميشود که هيچگونه دعاء خيري در حق آنها نکنيد و اختصاص بخصوص مشرک هم ندارد بلکه مطلق غير مؤمن از کافر و منافق و معاند و ارباب ضلال ميشود
جلد 8 - صفحه 321
بتنقيح مناط قطعي بلي اينکه حکم بعد از اينست که معلوم شود که قابل هدايت نيستند و اما مادامي که احتمال هدايت در آنها ميرود مانعي ندارد چنانچه حضرت صلّي اللّه عليه و آله و سلّم دعاء ميکرد
(اللّهم اهد قومي فانهم لا يعلمون)
ما کان‌َ لِلنَّبِي‌ِّ حق ندارد حتي حضرت نوح عليه السّلام عرض کرد رَب‌ِّ إِن‌َّ ابنِي مِن أَهلِي الاية خطاب رسيد إِنَّه‌ُ لَيس‌َ مِن أَهلِک‌َ إِنَّه‌ُ عَمَل‌ٌ غَيرُ صالِح‌ٍ الاية هود آيه 48 وَ الَّذِين‌َ آمَنُوا احدي از مؤمنين هم حق ندارد أَن يَستَغفِرُوا لِلمُشرِکِين‌َ زيرا مشرک قابليت مغفرت ندارد إِن‌َّ اللّه‌َ لا يَغفِرُ أَن يُشرَک‌َ بِه‌ِ نساء آيه 51، در صورتي که با شرک از دنيا برود و در حکم مشرک است کافر و معاند و مخالف و ضال
و من جحدکم کافر و من حاربکم مشرک و من ردّ عليکم فهو في اسفل درک من الجحيم
جامعه کبيرة، بلکه بايد آنها را لعن و طرد و نفرين و طلب عذاب کرد و از آنها بيزاري جست أَن‌َّ اللّه‌َ بَرِي‌ءٌ مِن‌َ المُشرِکِين‌َ وَ رَسُولُه‌ُ همين سوره آيه 3 وَ لَو کانُوا أُولِي قُربي پدر باشد يا مادر يا اولاد و اعمام و اخوال و برادر و خواهر و غير آنها از خويشاوندان زيرا قابل مغفرت نيستند و همچنين فرداي قيامت هم شفاعت شامل آنها نيست بهمين ملاک بلکه بايد مخاصمه کرد (ويل لمن شفعائه خصمائه) مِن بَعدِ ما تَبَيَّن‌َ لَهُم أَنَّهُم أَصحاب‌ُ الجَحِيم‌ِ که با حال شرک از دنيا روند اما مؤمن و لو فاسق باشد بايد طلب مغفرت براي او کرد (اللهم اغفر للمؤمنين و المؤمنات الاحياء منهم و الاموات من سلف منهم و من غبر الي يوم القيمة)