اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
إِنَّ اللّهَ لَهُ مُلکُ السَّماواتِ وَ الأَرضِ يُحيِي وَ يُمِيتُ وَ ما لَکُم مِن دُونِ اللّهِ مِن وَلِيٍّ وَ لا نَصِيرٍ (116)
محققا خداوند تبارک و تعالي اختصاص باو دارد ملکيت ذاتيه تمام عوالم علويه و سفليه زنده ميکند و ميميراند و نيست از براي شما غير از خدا دوستي و ناصري إِنَّ اللّهَ لَهُ مُلکُ السَّماواتِ وَ الأَرضِ کلمه انّ و لام اختصاص دلالت بر انحصار ميکند که احدي غير از خداوند مالک سماوات و ارض نيست مخصوص باو است
جلد 8 - صفحه 326
و سماوات شامل تمام عالم علوي ميشود از مجردات عالم عقول و نفوس و ارواح و ماديات از عرش و کرسي و لوح و قلم و کرات جويه و آنچه در آنها خلق فرموده از ملائکه و غير آنها و ارض شامل تمام عالم سفلي ميشود از جمادات و نباتات و حيوانات و جن و انس، و بعبارت جامع جميع ما سوي اللّه تماما مخلوق و مملوک او هستند و بس.
يُحيِي وَ يُمِيتُ حيات هر چيزي بحسب خود او است، حيات جمادي، نباتي، حيواني، انساني، ملکي حتي بلکه نفس ايجاد شيئي احياء شيئي است و افناء آن اماته او است و اينکه دو صفت از صفات دهگانه است که مختص باو است در باب توحيد افعالي خلق، رزق، احياء، اماته، غني، فقر، عزت، ذلت، صحت، مرض و البته هر کدام اسباب و مقتضياتي دارد بر حسب خود.
وَ ما لَکُم مِن دُونِ اللّهِ مِن وَلِيٍّ وَ لا نَصِيرٍ وليّ اولي بتصرف، صاحب اختيار دوست، نگهبان يعني غير از خدا نداريد کسي را که شما را از بليات نجات دهد و براي شما کاري انجام دهد و بشما عنايتي داشته باشد و نصير و ياري کننده و معين شما باشد زيرا احدي در مقابل اراده و مشيت حق هيچگونه قدرتي ندارد خود او هم مقهور و محکوم و ملک خدا است.