تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ لا يُنْفِقُونَ نَفَقَةً صَغِيرَةً وَ لا کَبِيرَةً وَ لا يَقْطَعُونَ وادِياً إِلاَّ کُتِبَ لَهُمْ لِيَجْزِيَهُمُ اللَّهُ أَحْسَنَ ما کانُوا يَعْمَلُونَ (121)
وَ لا يُنْفِقُونَ نَفَقَةً: و خرجى نکنند خرجى. صَغِيرَةً وَ لا کَبِيرَةً: کم و اندک چون يا تازيانه و نعل اسبى، يا صاع خرمائى. و نه خرج بسيار و زياد مانند ابن عباس و غيره «1» که غرض آنها اعزاز دين الهى بود. وَ لا يَقْطَعُونَ وادِياً: و قطع نکنند در مسير خود هيچ زمينى را. إِلَّا کُتِبَ لَهُمْ: مگر آنکه نوشته شود براى آنها ثوابى و در ديوان عمل آنها ثبت گرديده شود اجرى. لِيَجْزِيَهُمُ اللَّهُ: تا جزا دهد خدا ايشان را به سبب آن کارهاى خيريه. أَحْسَنَ ما کانُوا يَعْمَلُونَ:
نيکوترين آن را که در راه حق بجا مى‌آوردند، و چون احسن را جزا دهند جزاء حسن را بدان الحاق کنند جهت توقير اجر و تکثير آن. و گويند مراد به احسن، جميع عمل واجب و مستحب است؛ چه آن احسن است از مباحى که حسن است و غير مذموم يعنى ثواب بر واجب و مستحب باشد نه مباح، و نزد بعضى احسن صفت ثواب است نه عمل، يعنى ثواب عمل احسن از عمل باشد. در ينابيع نقل شده که اگر جهاد کننده را هزار طاعت باشد يکى از يکى بهتر، حق تعالى او را ثوابى عظيم دهد و نهصد و نود و نه را به طفيل آن قبول و هر يک را دو برابر ثواب ارزانى دارد تا کرم او نسبت به مجاهدان بر همه کس ظاهر گردد. در تفسير ابو الفتوح رازى «2» (قدس اللّه سره) جماعتى بسيار مانند حضرت امير المؤمنين عليه السّلام و ابو الدّرداء و ابو امامه باهلى و عبد الله بن عمر و عمران بن حصين و ابو هريره از پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله روايت نموده که فرمود:
هر کس نفقه‌اى بفرستد براى مجاهدان در راه خدا و او به خانه بنشيند، به هر
«1» همان مدرک.
«2» ج 5 ص 279 و 280.
ج5، ص 234
درمى هفتصد درم بنويسند. و هر که به نفس خود جهاد کند، به هر درمى که در آن خرج نمايد روز قيامت هفتصد هزار درم در عوض بدهند. بعد اين آيه تلاوت فرمود «وَ اللَّهُ يُضاعِفُ لِمَنْ يَشاءُ». «1» تنبيه- آيه شريفه دليل است بر آنکه هر رنجى و تشنگى و گرسنگى و انفاقى که در حج يا زيارات يکى از مشاهد مشرفه ائمه معصومين عليهم السلام يا در طلب، علم واقع شود، موجب ثواب جزيل مى‌باشد.