تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ إِذا ما أُنْزِلَتْ سُورَةٌ نَظَرَ بَعْضُهُمْ إِلى بَعْضٍ هَلْ يَراکُمْ مِنْ أَحَدٍ ثُمَّ انْصَرَفُوا صَرَفَ اللَّهُ قُلُوبَهُمْ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لا يَفْقَهُونَ (127)
وَ إِذا ما أُنْزِلَتْ سُورَةٌ: و چون نازل شود سورهاى از قرآن که در آن عيب ايشان مذکور باشد. نَظَرَ بَعْضُهُمْ إِلى بَعْضٍ: نگاه کنند بعضى ايشان به برخى ديگر، يعنى به چشم يکديگر اشاره کنند از روى انکار و سخريه به آن سوره، و يا از راه خشم و غضب به سبب استماع عيوب خود به چشم بهم زدن اشاره بهم نمايند به فرار از مجلس، و آهسته بيکديگر گويند: هَلْ يَراکُمْ مِنْ أَحَدٍ: آيا مىبينند يکى از مسلمانان شما را که از مجلس بيرون رويد، پس اگر بيند اقامت کنيد و الا برخيزيد و برويد. پس از مسلمانان کسى نبيند، برخاسته
ج5، ص 242
بروند. ثُمَّ انْصَرَفُوا: بعد بازگردند به مجلس پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله به جهت خوف فضيحت و رسوائى با فرط غيظ، و يا منصرف شوند از فوائد قرآنى و مواعظ سبحانى که مؤمنان به آن مستفيد شوند. صَرَفَ اللَّهُ قُلُوبَهُمْ: گردانيده است خداى تعالى دلهاى ايشان را از ثواب و رحمت در آخرت به سبب سوء اختيار آنها اعراض از آيات را در دنيا، يا بازگرداند حق تعالى قلوب آنها را از انشراح صدر و فهم قرآن و قبول ايمان به جهت عقوبت فرط عناد و انکار و اصرار ايشان بر کفر و عدم تدبر در آيات بينه و معجزات ظاهره. و ممکن است اين کلام بر وجه دعا باشد، يعنى: حق تعالى دلهاى آنها را از راه حق بگرداند و به طريق بهشت راه ننمايد. بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لا يَفْقَهُونَ: به سبب آنکه ايشان گروهيند که در نمىيابند حق را و فهم آن نمىکنند و از غايت رسوخ کفر و عناد در باطن آنها، تدبر و تأمل ننمايند تا حق را دريابند.