تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
الر تِلْکَ آياتُ الْکِتابِ الْحَکِيمِ «1»
الر: مجمل اقوال در مقطعات السور:
«1» نور الثقلين، ج 2، ص 290 حديث 3.
ج5، ص 251
1- اسامى سورند.
2- نامى است از نامهاى الهى.
3- علم الهدى فرموده که حق تعالى نام مى‌نهد سوره را به هر چه اراده و حکمت او به آن تعلق گرفته.
4- رمزى است بين خدا و پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و چون از احکام مکلفين نيست، دانستن آن لازم نيست.
5- نزد ابن عباس (انا اللّه ارى).
6- اسمى است از اسماء قرآن.
7- ابو العاليه گفته: هر حرفى از آن مفتاح اسمى است از اسماء الهى، و نيست در آن حرفى مگر آنکه در نعم و نقم او، و نيست حرفى در آن مگر در مدت قومى و اجل قومى ديگر است.
8- حروف مقطعه تسکيت کفار است براى شنيدن قرآن چون صفير مى‌زدند براى آنکه نشنوند، به استماع اين حروف ساکت، و متعجب شده، در اين هنگام کلام الهى به مسامع آنها وارد مى‌شد.
9- نزد بعضى مراد اين است که اين قرآنى که شما عاجز شديد اتيان به مثل آن، همين حروف معجمه است که ترکيب يافته، پس عجز شما دلالت دارد بر آنکه کلام بشر نيست.
10- قمى- «الر» از حروف اسم اعظم منقطع در قرآن است که هرگاه پيغمبر با امام آن را ترکيب و دعا به آن نمايد مستجاب شود. «1» 11- در معانى «2»- از حضرت صادق عليه السّلام «الر» يعنى (انا اللّه الرّؤف).
تِلْکَ آياتُ الْکِتابِ الْحَکِيمِ: اين سوره يا تمام قرآن، آيتهاى قرآن است که مشتمل باشد بر حکمت.
«1» نور الثقلين ج 2 ص 290 حديث 5.
«2» معانى الاخبار ص 22 حديث اوّل.
ج5، ص 252
2- وصف آن به حکمت، به اعتبار آن است که کلامى است نازل از نزد حکيم مطلق.
3- حکم کننده ميان حلال و حرام و حاکم به بهشت نسبت به مطيعين و به جهنم نسبت به عاصين.
4- محکم و متقن است که در آن تناقض و اختلاف نيست.
5- هرگز رقم نسخ بر آن کشيده نشود.
6- کسى بر تغيير آن قادر نبود.
7- مراد به کتاب، تورات و انجيل و ساير کتب منزله بر انبياء سابقه، يعنى اين سوره از آيات کتب الهيه است که قبل از اين منزل گشته.
8- مراد لوح محفوظ است، يعنى آنچه اين سوره متضمن است، از آياتى است که در لوح محفوظ مثبت است.
ابن عباس نقل نموده که چون اساس نبوت محمدى صلّى اللّه عليه و آله تأکيد يافت و حضرت پروردگار جل شأنه، او را به رسالت اختصاص داد، صناديد قريش انکار نموده گفتند: عجب است که خدا پيغمبرى را که از جنس آدميان فرستد به عالميان، يتيم ابو طالب را اختيار کند.