تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
إِنَّ فِي اخْتِلافِ اللَّيْلِ وَ النَّهارِ وَ ما خَلَقَ اللَّهُ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يَتَّقُونَ «6»
بعد از آن تذکر ديگر از شواهد قدرت خود بيان مىفرمايد:
إِنَّ فِي اخْتِلافِ اللَّيْلِ وَ النَّهارِ: بدرستى که در آمد و شد شب و روز از پس يکديگر، يا در مخالفت آنها در ظلمت و نور، و يا اختلاف درازى و کوتاهى هر يک که گاهى شب کاهد و روز افزايد، و زمانى روز نقصان پذير شود و شب متزايد گردد. وَ ما خَلَقَ اللَّهُ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ: و آنچه آفريده است خداى تعالى در آسمانها و زمينها از انواع موجودات از آفتاب و ماه و ثوابت و سيارات و انواع ملائکه و عرش و کرسى و لوح و قلم و اصناف جمادات و نباتات و حيوانات از آدميان و جنيان و بهايم و وحوش و طيور و سباع و صحرا و دريا و کوه و معادن و اقسام اشجار و زروع و گياهها و غير آن.
لَآياتٍ لِقَوْمٍ يَتَّقُونَ: هر آينه علامات و نشانههائى است بر وجود صانع عالم و وحدت او و کمال علم و قدرت سبحانى براى گروهى که بترسند از عواقب احوال و خواتيم امور، يعنى از حال و مال و منال و معاذ و ملاذ خود بيانديشند، و از رسوائى حشر ترسان باشند، و بدان سبب از معاصى اجتناب کنند؛ زيرا انديشه و خوف، باعث تفکر و تدبر، و آن موجب احتراز از محرمات و
ج5، ص 264
تدارک ما فات گردد. ابن عباس نقل نموده «1» در سبب نزول اين آيه شريفه که کفار گفتند: يا محمّد، به ما آيتى بنما تا به تو ايمان آريم. حق تعالى اين آيه نازل فرمود که اين همه، آيات و حجج و دلايلند بر الهيت و وحدانيت من، و لکن براى کسانى که تأمل و تفکر در آنها نموده و به وحدانيت و قدرت من، علم حاصل کنند.