تفسیر روان جاوید

تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى) الْحَقُّ مِنْ رَبِّکَ فَلا تَکُونَنَّ مِنَ الْمُمْتَرِينَ (147) ترجمه‌ حق از پروردگار تو است پس مباش البته از شک کنندگان. تفسير در برهان از امير المؤمنين (ع) روايت نموده که يهود و نصارى کسانى هستند که خداوند فرموده ميشناسند محمد (ص) را در تورية و انجيل چنانچه ميشناسند پسرهاشان را در خانه‌هاشان و آنها ميدانند حق را از پروردگار تو که تو پيغمبرى بسوى آنها پس نبوده باش از شک کنندگان پس چون منکر شدند چيزى را که شناختند خداوند روح ايمان را از آنها گرفت و سه روح ديگر را که در حيوانات است در آنها باقى گذارد که يکى قوه بار کشيدن و ديگر شهوت غذا خوردن و ديگر حس راه رفتن است پس حکم انعام را بر آنها جارى فرمود اين خلاصه روايت است که ممزوج باين آيه و آيه سابقه شده است و بنظر حقير مشعر است بآنکه کلمه الحق در اين آيه مفعول يعلمون است در آيه سابقه ولى ظاهرا الحق مبتدا است و من ربک خبر است يعنى حق آنستکه از طرف پروردگار تو رسيده است اعم از نبوت و دين و قبله و ساير معارف حقه حقيقيه و جمله مستانفه است و چون در اطراف تغيير قبله اعتراضاتى شده بود که شمه از آن در ذيل آيات سابقه بيان شد و ممکن بود ايجاد تزلزلى در قلوب مسلمانان نمايد خداوند در اين آيه تصريح بحقيت آن فرموده و ظاهرا پيغمبر (ص) را مخاطب بنهى از شک و تزلزل قرار داده ولى واقعا مراد امتند يعنى امر قابل شک و شبهه نيست و ممکن است منشأ شبهه استبعاد از انکار اهل کتاب باشد نبوت را با علم قطعى بآن و معرفت بشخص شخيص ختمى مرتب و خداوند تقريب فرموده است ثبات بر حق را بنهى از شک تا معلوم شود که عناد و لجاج موجب انکار ضروريات هم ميشود چنانچه در منهج از صفيّه بنت حى بن اخطب نقل نموده که چون پيغمبر (ص) وارد مدينه شد پدر و عمويم صحبت داشتند که آيا اين شخص پيغمبر است و همانست که ما نعوت و اوصاف او را در تورية خوانده‌ايم يا نه و بنا شد بامداد بروند در مسجد قبا که پيغمبر (ص) آنجا نزول فرموده بود و امتحان کنند و رفتند شام که آمدند غمگين بودند عمويم با پدرم گفت که اين همانست پدرم گفت بلى قسم به خداوندى که تورية را به موسى (ع) فرستاد عمويم گفت او را در دل خود چگونه مييابى پدرم گفت تا زنده‌ام با او دشمنم حال ملاحظه نمائيد چگونه انکار حق نمودند براى‌ جلد 1 صفحه 191 عناد و خداوند روح ايمان و ديده بصيرت و سعادت دنيا و آخرت را از آنها سلب فرمود.