تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرى‌ عَلَى اللَّهِ کَذِباً أَوْ کَذَّبَ بِآياتِهِ إِنَّهُ لا يُفْلِحُ الْمُجْرِمُونَ «17» بعد بيان مى‌فرمايد: فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرى‌: پس کيست ستمکارتر از کسى که افترا کند و ببندد. عَلَى اللَّهِ کَذِباً: بر خداى تعالى دروغى و چيزى که حق تعالى نفرموده، نسبت داده، و بتان را شريک حق دانسته، عبادت و ستايش آنها نموده گويند: «وَ اللَّهُ أَمَرَنا بِها» «1» نسبت اين فعل شنيع را به خداى تعالى دهند که اوامر فرموده ما را به آن. أَوْ کَذَّبَ بِآياتِهِ‌: يا تکذيب کند آيتهاى الهى را و بدان کافر شود، يا بگويد صاحب شريک و ولد است. إِنَّهُ لا يُفْلِحُ الْمُجْرِمُونَ‌: بتحقيق شأن چنين است که رستگار نمى‌شوند کافران که غرق جريمه و مستغرق معصيت مى‌باشند، يعنى نجات و خلاصى از عذاب سبحان ندارند. «1» سوره اعراف آيه 28. ج5، ص 281 تنبيه- آيه شريفه اشعار است به اينکه اگر اين قرآن کلام الهى نباشد و پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله آن را به خداى نسبت دهد، يا در ادعاى نبوت خود کاذب باشد، هر آينه ظالم‌ترين مردم خواهد بود. و اگر گويند مدعى ربوبيت، ظلمش اعظم است از مدعى نبوت يا مکذب آيات، پس چرا او را ظلم فرموده؟ جواب آنکه: مراد بقوله‌ «مِمَّنِ افْتَرى‌ عَلَى اللَّهِ کَذِباً» «مَنْ کَفَرَ بِاللَّهِ» است يعنى هر که کافر شود، ظالمتر از او هيچکس نيست؛ پس مدعى ربوبيت و نبوت و مکذب آيات و غيره، از انواع کفار در آن داخل است.