اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ الَّذِين‌َ کَسَبُوا السَّيِّئات‌ِ جَزاءُ سَيِّئَةٍ بِمِثلِها وَ تَرهَقُهُم ذِلَّةٌ ما لَهُم مِن‌َ اللّه‌ِ مِن عاصِم‌ٍ کَأَنَّما أُغشِيَت وُجُوهُهُم قِطَعاً مِن‌َ اللَّيل‌ِ مُظلِماً أُولئِک‌َ أَصحاب‌ُ النّارِ هُم فِيها خالِدُون‌َ «27»
و کساني که مرتکب معاصي و کارهاي بد ميشوند جزاء هر سيّئه عذابي است مناسب آن سيئه و دود و غبار ذلت و خاري آنها را فرو ميگيرد نيست از براي آنها از عذاب الهي حفظ کننده‌اي کانّه صورتهاي آنها سياه ميشود مثل يک قطعه از شب تاريک اينها اصحاب آتش هستند و آنها در آتش مخلدند.
وَ الَّذِين‌َ کَسَبُوا السَّيِّئات‌ِ سيّئه مقابل حسنه است و اعظم سيئات شرک و کفر
جلد 9 - صفحه 374
و ضلالت است مقابل ايمان و سيئات اقسامي دارد يک قسم سيئاتي است که هر عقل سليمي حکم ميکند بزشتي او که تعبير بقبايح عقليه ميشود مثل ظلم، کذب، فحشاء و بسيار ديگر و گفتيم در محل خود قاعده‌ئيست مسلمه بين مشهور حکماء و اعلام (کلما حکم به العقل حکم به الشرع) زيرا بعد از وضوح قبح عقلا إِن‌َّ اللّه‌َ ... يَنهي عَن‌ِ الفَحشاءِ وَ المُنکَرِ وَ البَغي‌ِ سوره نحل آيه 92 و بالعکس (کلما حکم به الشرع حکم به العقل) زيرا تا مفسده و قبحي نداشته باشد شارع نهي نميفرمايد و يک قسم معاصي شرعيه است که عقول کوتاه است از درک مفاسد و معايب آنها فقط بطور اجمال ميداند که تا داراي مفسده نباشد شارع نهي نميکند، و يک قسم قبايح عرفيه است که در نظر نوع زشت و قبيح و موجب سبکي و خفت ميشود که تعبير از آن بمنافيات مروّت ميکنيم و ناقض عدالت است.
جَزاءُ سَيِّئَةٍ بِمِثلِها در باب حسنة هر چه بيشتر داده شود تفضل است لذا فرمود و زيادة در آيه قبل و در باب سيئة زائد بر استحقاق ظلم است مطابق استحقاق عدل است کمتر از آن عفو است و گذشت.
وَ تَرهَقُهُم ذِلَّةٌ بيان استحقاق که فرداي قيامت باعث رسوايي نزد اهل محشر و بي‌اعتنايي و خفت ميشود.
ما لَهُم مِن‌َ اللّه‌ِ يعني من عذاب اللّه من عاصم دوستان و رفقاء و اقارب و رؤساء و اصنام و ازلام نميتوانند جلوگيري کنند کَأَنَّما أُغشِيَت وُجُوهُهُم سياه ميشود صورتهاي آنها قِطَعاً مِن‌َ اللَّيل‌ِ مُظلِماً مثل شب تاريک اولئک اينکه گروه أَصحاب‌ُ النّارِ که آتش هميشه مصاحب آنها است و از آنها جدا نميشود کُلَّما نَضِجَت جُلُودُهُم بَدَّلناهُم جُلُوداً غَيرَها لِيَذُوقُوا العَذاب‌َ نساء آيه 59 هُم فِيها خالِدُون‌َ بيانش گذشت.
375