کيفر برخى از کافران، در جنگهاى بدر، حُنين، احزاب وفتح مکّه بود، وپس از رحلت پيامبر صلى الله عليه و آله نيز دست خداوند براى کيفر باز است.
تأخير عذاب مشرکان، دو مسئله را در پى داشت؛ يکى نگرانى پيامبر وديگرى بهانهگيرى مشرکان که مىگفتند: عذاب موعود کجاست؟ (که در دو آيهى بعد خواهيم خواند) اين آيه حکمت تأخير عذاب را براى دلدارى پيامبر ومردم بيان مىکند که بازگشت همه به سوى ماست و ما برکارهاى آنان گواهيم و مشرکان به بهانهگيرى خود دلخوش نباشند.
حضرت على عليه السلام فرمودند: «اتّقوا معاصى اللّه فى الخلوات فانّ الشاهد هو الحاکم» از نافرمانى خداوند در پنهانى و خلوت نيز پرهيز کنيد، زيرا شاهد، خود حاکم است. «1»
«1». بحار، ج 73، ص 364.
جلد 3 - صفحه 579