تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ يَسْتَنْبِئُونَکَ أَ حَقٌّ هُوَ قُلْ إِي وَ رَبِّي إِنَّهُ لَحَقٌّ وَ ما أَنْتُمْ بِمُعْجِزِينَ (53)
چون حق تعالى اخبار به قبول کفار و جوابشان را فرمود بيان ارجاع آنها را به پيغمبر و سؤال آنها را ثانيا و جوابشان را فرمايد:
وَ يَسْتَنْبِئُونَکَ أَ حَقٌّ هُوَ: و استخبار مى‌کنند و مى‌پرسند تو را اى پيغمبر، آيا راست و درست است آنچه آوردى به آن از قرآن و نبوت و شريعت، يا آنچه
«1» سوره آل عمران آيه 21.
ج5، ص 336
وعده مى‌دهى ما را از بعث و قيامت و عذاب. قُلْ إِي وَ رَبِّي إِنَّهُ لَحَقٌ: بگو اى پيغمبر محترم صلّى اللّه عليه و آله، بلى، قسم به خدا و پروردگار من، بتحقيق که آن حق است و شکى در آن نباشد، و شما را قوّت ممانعت عذاب قهر سبحانى نيست، و از تحت قدرت قادر متعال بيرون نشويد. وَ ما أَنْتُمْ بِمُعْجِزِينَ: و نيستيد شما عاجز کنندگان خداى متعال تا عذاب را بر شما نازل نفرمايد، يا نيستيد فوت‌شوندگان عذاب به فرار نمودن، زيرا از حيطه تصرف الهى بدر نرويد.
فائده- اين استخبار، محتمل است وقوع آن بر وجه استفهام يا بر وجه استهزاء؛ و ثانى اولى است، زيرا به احتجاجات سابقه و آيات بينه، مدلل فرمود نبوت و رسالت حضرت ختمى مرتبت صلّى اللّه عليه و آله و سلّم را، و به صحت نبوت آن سرور، لازم آيد قطع به صدق تمام خبرهائى که بفرمايد. بنابراين ثانيا استخبار نمودن از حقانيت، البته استهزاء باشد. و تأکيد جواب به قسم براى اتمّ وجوه تأکيد است حسب شدت انکار و قوه و قدرت ايشان. يا براى استيصال ايشان تکلم فرمود به کلام معتاد، زيرا ظاهر آن است که مخبر وقتى خبر دهد از چيزى و تأکيد نمايد به قسم، هر آينه البته خارج کرده آن را از هزل و بيهودگى و داخل نموده در باب جدّ و حق گوئى.
تفسير برهان «1»- عياشى از حضرت صادق از پدر بزرگوارش عليهما السلام روايت نموده در اين آيه شريفه که فرمود: يستنبئونک يا محمّد اهل مکّة عن علىّ بن أبي طالب عليه السلام امام هو؟ قل اى و ربّى انّه لحقّ.
ايضا محمد بن يعقوب «2» و ابن شهر آشوب باسناد خود قريب به آن را روايت نموده.
«1» تفسير برهان ج 2 ص 187.
«2» کافى ج 1 ص 430 حديث 87.
ج5، ص 337